Hoe verdelen we de schaarse ruimte in ons land en wie bepaalt welk plan voorrang krijgt als de schaarse ruimte op is?

Nederland heeft een lange geschiedenis van ruimtelijke ordening en zorgvuldige planning van onze openbare ruimte. Van het gezamenlijk onderhouden van middeleeuwse dijken en de aanleg van de Amsterdamse grachtengordel en de Afsluitdijk, tot het vrijhouden van het Groene Hart en het opspuiten van IJburg. Al polderend werden onze gezamenlijk belangen daarbij afgewogen, land gemaakt en ons land stap voor stap ontgonnen. Deze traditie kreeg na de oorlog vaste – en dwingende – vorm door opeenvolgende nota’s Ruimtelijke Ordening, te beginnen met de Nota Westen des Lands in 1958, de decentralisatie aan het begin van deze eeuw en nu weer meer landelijke sturing doormiddel van de Nationale Omgevingsvisie. Deze visies bepalen waar gebouwd mag worden en waar niet, waar ruimte is voor duurzame energie, of ruimte voor de rivieren, de stijging van het waterpeil in het IJsselmeer, ecologische verbindingen, nieuwe snelwegen of spoorlijnen. Ook in Amsterdam en de metropoolregio leggen de plannen voor de circulaire industrie, duurzame energie, woningbouw, recreatie en landbouw concurrerende claims op ruimte.

Ons land is overduidelijk te klein voor al deze vragen, ook al lijken ze allemaal hard nodig. Wie bepaalt welk belang voorrang heeft en waarom? Hoe bepaalt dat de inrichting van onze steden? In Ruimte! Ruimte! Ruimte! zoeken we naar antwoorden op deze vragen en bespreken we – soms kleinschalige en soms vergaande – consequenties van deze keuzes.

Samengesteld door
Servaz van Berkum
Programmamaker
Is Nederland te klein voor onze ambities?

Nederland heeft een lange geschiedenis van ruimtelijke ordening en zorgvuldige planning van de openbare ruimte. Van het gezamenlijk onderhouden van middeleeuwse dijken en de aanleg van de Amsterdamse grachtengordel en de Afsluitdijk, tot het vrijhouden van het Groene Hart en het opspuiten van IJburg. We moeten wel, want we zijn een klein land met heel veel inwoners. Door polderen wisten we altijd een oplossing te vinden, maar is er straks ook nog voldoende ruimte voor één miljoen geplande woningen? Voor klimaatadaptatie, voor de opwekking van duurzame energie, voor landbouw, natuur, voor de circulaire industrie en de bereikbaarheid van onze steden? En welk plan krijgt straks voorrang als we voor al die plannen niet genoeg ruimte hebben?

Leefbaar
Leefbaar
Hoe maken we Nederland slimmer bereikbaar?

Voor ons kleine land hebben we een enorme infrastructuur, veel spoor, veel snelwegen en nog veel meer parkeerplaatsen. Maar hebben we ook genoeg ruimte voor onze groene en sociale ambities? Is er ruimte om te spelen, om het water van extreme buien op te vangen, of om gewoon lekker voor je deur te zitten? Kunnen we Nederland beter bereikbaar maken voor mensen en goederen en toch minder ruimte te besteden aan mobiliteit?

Bereikbaar
Bereikbaar
Hoe maken we Nederland klaar voor het klimaat van morgen?

We weten dat het klimaat aan het veranderen is en we weten dat het daarom warmer, natter én droger wordt. Maar we weten niet wanneer of waar het hoe warm wordt of hoeveel regen er op een specifieke dag gaat vallen. Toch kunnen we ondanks deze onzekerheid anticiperen op de meest voor de hand liggende scenario's. Kunnen we door meer ruimte voor de natuur de grootste klappen opvangen? Wat gaat dit betekenen voor de landbouw, voor de woningbouwopgave en de bereikbaarheid van ons land?

Klimaatbestendig
Klimaatbestendig
Hoe maken we Nederland klimaatneutraal?

We willen dat Nederland van morgen niet meer bijdraagt aan klimaatverandering, daarom willen we CO2 neutraal gaan leven. Dit is een mooie ambitie, maar kunnen we dit ook echt waarmaken? Welke keuze moeten we maken om ons land klimaatneutraal in te richten? Is straks meer ruimte nodig voor energieopwekking, voor waterberging en voor de circulaire economie?

Group 565 Klimaatneutraal
Group 565 Klimaatneutraal
Bekijk ook
Andere relevante programma's over klimaatneutraal
In gesprek met

In gesprek met de denkers over de inrichting van ons land. Wat zijn hun ambities? Hoe zien zij het Nederland van morgen voor zich?

Leefbaar
Leefbaar