De twintig programmamakers en producenten van Pakhuis de Zwijger realiseren programma’s en projecten in zeven verschillende domeinen: Sociaal, Ruimte, Duurzaamheid, Technologie, Economie, Democratie en Creatieve Industrie. Wij richten ons daarbij op de praktijk en het verbeteren van het dagelijks leven in stad en regio in relatie tot het land, Europa en de wereld. Omgekeerd duiden wij hoe mondiale ontwikkelingen onze stedelijke regio en land beïnvloeden. Het is onze missie om op ieder domein ontwikkelingen bloot te leggen, heldere analyses te maken, reeds bestaande praktijken te duiden, alternatieven te bieden, innovaties te presenteren en dialoog te stimuleren.
SOCIAAL
Amsterdam (180 nationaliteiten, bijna 900.000 inwoners en jaarlijks miljoenen bezoekers) en andere grote Nederlandse steden veranderen door urbanisatie in rap tempo, waarmee ook de relatie met de regio en de rest van het land verandert. Mede vanwege doorzettende migratie en digitalisering manifesteert zich een toenemende superdiversiteit, maar ook ongelijkheid en tweedeling op het gebied van werk en onderwijs, gezondheid, inkomen en wonen.. Hoe betrekken we iedereen bij het komen tot nieuwe manieren van samenleven. En hoe creëren we een stad die inclusief en rechtvaardig is en een thuis betekent voor al haar inwoners en bezoekers?
Vanuit het domein Sociaal maken we programma’s rondom alle grote sociale thema’s zoals kansenongelijkheid in het onderwijs, de toekomst van werk, armoede en schulden, ongelijke levensverwachting, mensenrechten, discriminatie en racisme.
RUIMTE
Nederland heeft een lange geschiedenis van ruimtelijke ordening en zorgvuldige planning van onze openbare ruimte. Dat is ook wel nodig in een klein land met veel inwoners die allemaal ruimte nodig hebben voor wonen, werken, reizen, sporten, vrije tijd en recreatie. Hoe verdelen we de steeds schaarser wordende ruimte? Hoe komen we tot slimme, betekenisvolle en innovatieve ontwerpen van meervoudig ruimtegebruik, waarbij de ecologische footprint zo klein mogelijk is, met optimale leefbaarheid en biodiversiteit? Waar mag gebouwd worden en waar niet? Waar is ruimte voor groen, duurzame energie, water, ecologische verbindingen, nieuwe fietspaden, voetgangers, auto- en snelwegen of spoorlijnen?
Vanuit het domein Ruimte maken we programma’s binnen de disciplines gebieds- en projectontwikkeling, architectuur, de bouw, planologie en gentrificatie.
DUURZAAMHEID
Als we goede voorouders zijn, laten we een leefbare en rechtvaardige wereld achter voor komende generaties. De huidige klimaat-, grondstoffen en biodiversiteitscrises laten zien dat we daar nog harder aan moeten werken. Waar kunnen we de maatschappelijke systemen verbeteren of veranderen? Hoe komen we tot een economie die een duurzame toekomst garandeert? En hoe geven we uitvoering aan onze duurzame ambities en nemen we hindernissen en blokkades weg?
Vanuit het domein Duurzaamheid maken we programma’s over de circulaire economie, energietransitie, klimaatadaptatie, voedsel, biodiversiteit en duurzame mobiliteit. Daarbij leggen we de link tussen het dagelijks leven van bewoners van de stad en de uitdagingen op landelijk en mondiaal niveau.
TECHNOLOGIE
Overheid en bedrijfsleven maken gebruik van kunstmatige intelligentie, robots bevolken onze productielijnen, onze telefoons registreren elke stap die we zetten en sociale mediaplatformen maken het lastig feiten van fictie te onderscheiden. De snelle digitalisering van onze samenleving levert kansen, mogelijkheden en gemak op, maar brengt ook onvoorziene nieuwe obstakels, privacy problemen en ongewenste machtsverschuivingen met zich mee. Hoe bouwen we een digitale wereld die open en toegankelijk is voor iedereen en waarin onze privacy gewaarborgd is?
Vanuit het domein Technologie maken we programma’s over nieuwe apps, AI, datagebruik door overheden en bedrijven, de werking van algoritmes, blockchain, e-economy en digitale (burger)rechten.
ECONOMIE
Decennia van economische groei als doelstelling hebben geleid tot een steeds grotere vermogensongelijkheid in onze samenleving. Wereldwijd zien we stevige ontwrichtingen door klimaatverandering, toenemende migratie, digitalisering en de huidige COVID-19-pandemie. Wat zijn de alternatieven, en hoe implementeren we die? Hoe zorgen we voor een weerbare economie die tot bloeiende gemeenschappen en steden leidt, en bijdraagt aan een leefbare wereld en gelijke kansen voor iedereen?
Vanuit het domein Economie maken we programma’s over de welzijnseconomie, de inperking van grootkapitaal, het belastingsysteem, pensioenfondsen en mogelijkheden voor een circulaire economie. Hierbij kijken we hoe we nieuwe economische systemen op een positieve manier voor ons kunnen laten werken.
DEMOCRATIE
Traditionele democratische instituties, zoals politieke partijen en verkiezingen, staan onder druk vanwege een groeiend wantrouwen in de bestuurlijke, ambtelijke en financiële systemen. Daarnaast nemen burgers steeds vaker zelf verantwoordelijkheid in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, door middel van burgerinitiatieven en buurtcoöperaties. Moeten bestaande instituties nieuw leven worden inblazen, of zijn ze aan vernieuwing toe? Waar liggen de kansen voor burgerparticipatie en co-creatie, en wat zijn de valkuilen? En welke nieuwe (lokale) democratische modellen kunnen we invoeren om onze democratie weerbaar te maken voor de uitdagingen van de 21e eeuw?
Vanuit het domein Democratie maken we programma’s over democratische vernieuwing, alternatieve democratische modellen en burgerinitiatieven. Daarbij delen we ervaringen uit binnen- en buitenland en bevorderen we kennisuitwisseling.
CREATIEVE INDUSTRIE
Alle stedelijke en maatschappelijke opgaven zijn per definitie ontwerpvraagstukken. Daarbij ligt de nadruk steeds nadrukkelijker op een ‘human-centered’ en duurzaam design perspectief. Hoe ontwerpen we steden waarin iedereen – inclusief toekomstige generaties – zich thuis voelt? Welke rol spelen designers en kunstenaars bij het (her)overwegen en (her)ontwerpen van onze manier van produceren en consumeren? Hoe laat creatieve industrie de tekortkomingen van huidige systemen zien? En hoe kan innovatieve ontwerpkracht een uitweg bieden?
Vanuit het domein Creatieve Industrie maken we programma’s over fotografie, industrieel ontwerp, mode, architectuur en alle andere vormen van kunst en design. We gebruiken de verbeeldingskracht van ‘storytelling’ om verleden, heden en toekomst aan elkaar te verbinden en bieden een podium aan inspirerende ontwerpers, kunstenaars en initiatieven.
