In de Amsterdamse week van de mentale gezondheid kijken wij terug op de docu ‘Hoe overleef ik – Francine Oomen doorbreekt het zwijgen’. Dit is een intiem filmisch onderzoek dat inzicht geeft in het leven van één van de meest bekende schrijfsters van Nederland, maar ook in de hardnekkige mechanismen die veel families kennen. Schrijfster Francine Oomen – met titels op haar naam zoals ‘Hoe overleef ik mijn eerste vriendje?’ en ‘Hoe overleef ik de brugklas?’ – begint een zoektocht naar haar verleden, naar de zogenoemde ‘weeffouten’ in haar familie. Patronen die zich generatie na generatie blijven herhalen. Kan zij dit stoppen? In deze aflevering van Ongedeeld Verbonden gebruiken we de documentaire als uitgangspunt en gaan we met verschillende mensen in gesprek over hoe je hardnekkige familiemechanismen doorbreekt en welke rol kunst daarin kan spelen.

LET OP: Om de documentaire te bekijken en bij het nagesprek aanwezig te zijn, moet je reserveren via de reserveerknop rechtsboven. In de bevestigingsmail staat de code waarmee je de film vanaf 48 uur van te voren gratis kunt bekijken. Het nagesprek wordt gevoerd aan de hand van fragmenten.

Over de sprekers

Francine Oomen
Schrijfster Francine Oomen heeft meer dan 140 titels op haar naam staan. Titels als ‘Hoe overleef ik mijn eerste vriendje?’, ‘Hoe overleef ik mijn eerste zoen?’ en ‘Hoe overleef ik de brugklas?’ hebben menig puber bemoediging gegeven in een ingewikkelde tijd waarin veel verandert. Ook haar eigen pubertijd was ingewikkeld. Heel veel jaren èn boeken verder raakte Oomen een aantal jaren geleden in een persoonlijke crisis. Niet alleen had ze liefdesverdriet, maar ook overleed haar moeder, die op haar sterfbed met Oomen deelde seksueel te zijn misbruikt tijdens haar jeugd. Die ontdekking wierp Oomen terug naar de pijn van haar eigen jeugd, en haar eigen traumatische gebeurtenissen die haar nog altijd achtervolgen. Haar leven stortte in. Maar ze realiseerde zich ook dat het tijd werd om de confrontatie met haar verleden aan te gaan. Ze wil het gebruiken voor een nieuw boek waarin ze onderzoekt wat haar jeugdtrauma’s, en die van haar moeder, hebben betekend voor Oomen en haar gezin.

Pascalle Bonnier
Pascalle Bonnier (1987) studeerde af aan de kunstacademie in Utrecht. Met haar films probeert Pascalle bepaalde gedragingen of omgangsvormen van de personages begrijpelijk te maken, ook  wanneer de gefilmde in eerste instantie ver van ons af lijkt te staan. Pascalle is een gevoelige documentairemaker die haar camera inzet om vragen te stellen die ze zonder camera niet zou durven stellen. Doordat zij alleen werkt komt ze dichtbij de personages. Want waar ze zich al interviewend verschuilt achter de camera durven de personages zich open te stellen over vaak zeer persoonlijke of confronterende onderwerpen.

Anne van den Ouwelant
Anne van den Ouwelant is internationaal trauma-expert. Zij traint ruimt 10 jaar lokale hulpverleners en vrijwilligers, die in (post)conflictgebieden met getraumatiseerde kinderen en jongeren werken. Van de vluchtelingenkampen in Irak tot de sloppenwijken van Brazilië zet zij haar expertise als Psychotrauma-Consultant, Kunstzinnig Therapeut, TRE Provider (Trauma & Tension Releasing Exercises) en Cultureel Antropoloog in.

Daan Heerma van Voss
Wat is angst? Die vraag heeft Daan Heerma van Voss (schrijver & historicus), van jongs af aan geplaagd door angsten, lang beziggehouden. Om daar een antwoord op te formuleren schreef hij het boek ‘De Bange Mens’ dat onlangs uitkwam. Het boek is een reis, door tijd en ruimte, langs filosofen, wetenschappers, kunstenaars en angstlijders, van de Vallée de Misère naar Jakarta en San Francisco en vervolgens weer terug naar Nederland. Onderweg kan de auteur ook zijn eigen jeugd, de geschiedenis van zijn familie niet ontwijken. Hoe doorbreken we familie patronen als het om angst gaat?

Juliette Dominicus
Juliette is documentairemaker en is momenteel bezig met het project Indisch Zwijgen waarin zij – met twee andere jonge Indische kunstenaars – in hun familieverleden duiken om via hun kunst het zwijgen over het Nederlands Indische verleden te doorbreken. De drie verwerken hun onderzoek in drie nieuwe kunstwerken waarin ze uitdragen wat het voor hen betekent om vandaag de dag Indo te zijn. Waarom is het zo belangrijk om het zwijgen te doorbreken?

Credits ‘Hoe overleef ik – Francine Oomen doorbreekt het zwijgen’

Regisseur: Pascalle Bonnier
Jaar: 2021
Lengte: 55:52 minuten
Taal: Nederlands

Dit programma gaat over
Dit programma is ontwikkeld door
Joline Rodermans
Programmamaker De Sociale Stad
ProgrammareeksOngedeeld Verbonden

In de snelgroeiende stad zien we de kloof tussen arm en rijk groeien. Niet alle Amsterdammers hebben dezelfde kansen. Een jaar van Covid-19 en Black Lives Matter protesten maakten dat nog eens extra duidelijk. Steeds meer mensen zijn afhankelijk van de voedselbank, gezondheidsverschillen tussen buurten zijn groot en nemen toe en huizenprijzen rijzen de pan uit. Ongedeeld Verbonden is een reeks over hoe we ongelijkheid in stad en samenleving tegengaan. Vanuit een integrale visie onderzoeken we hoe achterstanden ontstaan, wat de gevolgen zijn en bovenal wat we eraan kunnen doen om ongelijkheid tegen te gaan.