De druk op de Nederlandse natuur neemt toe. Tegelijkertijd blijft de behoefte aan woningen, infrastructuur en ruimte voor economische ontwikkeling groeien. Lange tijd werd natuur vooral gezien als iets dat beschermd moest worden tegen de gevolgen van deze ontwikkelingen, of als iets dat achteraf gecompenseerd kon worden. Maar wat als ontwikkeling niet alleen minder schade veroorzaakt, maar juist actief bijdraagt aan herstel van natuur? Netto natuurwinst biedt hierop een hoopvol en inspirerend antwoord. Hierover ging ik in gesprek met Hein Brekelmans van Triodos Bank. Hij organiseert op 22 juni in samenwerking Pakhuis de Zwijger en Collectief Natuurinclusief een avond over dit onderwerp.
Om te beginnen: wat is Netto Natuurwinst?
Netto Natuurwinst betekent in de kern dat een ruimtelijke ingreep — bijvoorbeeld een bouwproject of infrastructuurproject — per saldo meer natuur oplevert dan er daarvoor was. Dus niet alleen minder schade, of achteraf een beetje compenseren, maar echt de vraag stellen: laat je een plek ecologisch beter achter dan je haar aantrof? Voor mij is het vooral een andere manier van denken over ontwikkeling.
Waarom is het nodig? En is het wel betaalbaar?
Het is nodig omdat natuur in Nederland nog te vaak de sluitpost is van ruimtelijke ontwikkeling. We bouwen, ontwikkelen en herinrichten volop, terwijl biodiversiteit onder druk staat en de kwaliteit van natuur achteruitgaat. Dan is de vraag niet meer óf we natuur serieus moeten meenemen, maar hoe. En ja, dat kost geld — maar de echte vraag is natuurlijk wat het kost als we het níet doen. Dan lopen de maatschappelijke kosten uiteindelijk alleen maar verder op, denk aan wateroverlast, hittestress, verlies aan leefkwaliteit en verdere aantasting van biodiversiteit. Dus ja, het vraagt investeringen, maar het is ook een manier om slimmer en toekomstbestendiger te ontwikkelen.
We weten al best lang dat het verlies van biodiversiteit groot is en dat we meer ruimte moeten maken voor natuur in de bebouwde omgeving. Hoe verschilt NNW van andere pogingen om te ontwikkelen met minder biodiversiteitsverlies of minder schade aan de omgeving?
Het verschil is dat Netto Natuurwinst de lat hoger legt. Veel bestaande benaderingen gaan uit van: hoe beperken we schade, of hoe compenseren we die achteraf? Netto Natuurwinst draait die logica om. Het begint niet bij verlies beperken, maar bij de vraag hoe ontwikkeling zelf kan bijdragen aan natuurherstel. Dus niet: hoe komen we er met zo min mogelijk schade vanaf? Maar: hoe kan een project daadwerkelijk natuur toevoegen? Dat maakt het ambitieuzer, maar ook veel interessanter.
In het Verenigd Koninkrijk doen ze dit dus al, maar Nederland is heel anders. Wat kunnen we toch leren van de manier waarop BNG in het VK wordt gebruikt?
We hoeven het Britse model natuurlijk niet één op één te kopiëren, want Nederland is echt anders. Maar wat je er wel van kunt leren, is dat je natuurwinst concreet, meetbaar en bestuurlijk serieus kunt maken. Het laat zien dat je van een goed idee ook echt een kader kunt maken waar ontwikkelaars, overheden en financiers mee kunnen werken. Voor Nederland zit de les dus minder in het letterlijk overnemen, en meer in het besef dat je dit onderwerp uit de sfeer van vrijblijvendheid kunt halen.
Op 22 juni gaan we het hierover hebben in Pakhuis de Zwijger. Die avond zitten verschillende spelers aan tafel die van belang zijn voor het verder ontwikkelen van NNW. Wat is de inzet van Collectief Natuurinclusief en wat hoop je van het gesprek op het podium?
De inzet is volgens mij om Netto Natuurwinst echt een stap verder te brengen: van een goed en inspirerend idee naar iets waar in de praktijk, in beleid en in financiering serieus mee gewerkt kan worden. Collectief Natuurinclusief speelt daarin een belangrijke rol door partijen bij elkaar te brengen en dit onderwerp op de kaart te zetten. Wat ik hoop van de avond, is dat er niet alleen enthousiasme ontstaat, maar ook richting. Dus dat mensen naar huis gaan met het gevoel: dit is niet vrijblijvend, dit is relevant, en dit zijn de volgende stappen die nodig zijn.
Wil je meepraten over Netto Natuurwinst en hoe we dit van een inspirerend idee naar een nieuwe norm te brengen? Kom op 22 juni naar Pakhuis de Zwijger om hierover in gesprek te gaan. Meld je hier aan!
