Tech miljardairs zoals Elon Musk en Peter Thiel onderstrepen steeds meer absurde ideeën over de rol van technologie in het voortbestaan van de mens. Technologie is volgens hen de sleutel naar het zo snel mogelijk uitspelen van het kapitalisme. In plaats van regulering en wetgeving opgedragen door een overheid kunnen we door de technologische evolutie in goede banen worden geleid als samenleving. De mens zou efficiënter en en vrijer zijn dan ooit. Althans dat is wat ze ons beloven.
Hoe Musk en Thiel uitgroeiden tot invloedrijke spelers
Elon Musk kennen we allemaal. Baas van X, Tesla en ruimtevaartbedrijf SpaceX. Een technomaniac die in 2022 uitgesproken Republikein werd en 290 miljoen dollar aan Trump’s campagne doneerde in 2024. Vorige week werd Musk de eerste biljonair ooit, een status die hij bij daling van de waarde van zijn aandelen in SpaceX alweer kwijt is. Maar voordat hij miljardair werd, werd hij natuurlijk eerst miljonair. De basis van Musk’s vermogen ontstond bij het oprichten van betaalservice Paypal. In 2000 fuseerde hij zijn online bank startup X.com (niet te verwarren met zijn huidige sociale platform X) met het rivaliserende internet betalingsbedrijf Confinity van Peter Thiel. Musk vertrok, maar hield wel aandelen. Thiel werd CEO, veranderde de naam van het bedrijf in Paypal en verkocht het een jaar later voor 1.5 miljard dollar aan Ebay. Zo werden beiden miljonair.
Een datagedreven oorlogsmachine
Met dit kapitaal richtte Thiel in 2003 het bedrijf Palantir op. In de nasleep van 9/11 creëerde hij dit bedrijf om via data-analyse terroristische aanslagen te voorkomen. Geïnspireerd door ideeën over fraude-voorspellingssoftware uit zijn Paypal tijdperk, geloofden hij en mede-oprichter Alex Carp dat data veiligheidsrisico’s zouden kunnen voorspellen. Daarnaast investeerde hij via zijn Founders Fund in andere tech start-ups – waaronder Facebook – en werd hij zo een invloedrijke techpionier binnen Silicon Valley. Vanaf 2005 werd Palantir gebruikt door de CIA om de software te testen en verder te ontwikkelen. In 2008 was de eerste versie van Palantir Gotham klaar en gingen andere veiligheidsdiensten ook gebruikmaken van het programma. Vandaag de dag wordt het overal in de wereld gebruikt door politie, banken, ziekenhuizen en defensie. Het Israëlische leger gebruikt deze software bijvoorbeeld om aanvallen te plannen en Palestijnse burgers te monitoren. In de Verenigde Staten maken de diensten van ICE gebruik van Palantir om mensen op te sporen en te deporteren.
De politieke invloed van Peter Thiel
Ook binnen de Amerikaanse overheid breidt de invloed van Thiel en Palantir zich uit. Veel voormalige medewerkers van Palantir zijn tijdens het tweede termijn van president Trump gaan werken voor de overheid. Onder andere vicepresident JD Vance werkte eerder voor Thiel en werd in zijn politieke carrière flink gesponsord door Thiel. JD Vance ziet Thiel als zijn mentor en laat zich in zijn politieke overtuigingen duidelijk beïnvloeden door hem. Zo gelooft Thiel dat vrijheid en democratie niet meer verenigbaar zijn en is Vance uit op een krimpende overheid die steeds meer invloed weggeeft aan grote bedrijven.
In de Verenigde Staten raken de techwereld, oorlogsindustrie en overheid steeds verder verwikkeld. Bedrijven en CEO’s krijgen meer dan ooit tevoren de macht in handen en hebben ideeën over de toekomst met een grootse rol voor technologie. Ook de toekomst van Europa staat op hun agenda.
Op 30 juni duiken we in het hoofd van Peter Thiel en gaan we in op de wereldbeelden die bedrijven als Palantir vormgeven. Dit doen we samen met Volkskrant journalisten en schrijvers van het boek De Techbro’s George van Hal en Laurens Verhagen, hoogleraar informatiekunde Felienne Hermans, directeur van de Digitale Doetank Ellen Mok en columnist Chard van den Berg. Praat mee en meld je aan via deze link. Meer informatie over de avond vind je hier.
