In dit programma bespreken we de gevaren waar de democratische rechtsstaat in Europa momenteel mee te maken heeft en nemen we een voorschot op een grote winst van uiterst-rechtse partijen tijdens de Europese parlementsverkiezingen. Wat zijn de gevolgen van anti-rechtsstatelijke en pro-Poetin politici in het Europese parlement voor de interne democratie van de EU? En voor steun aan Oekraïne? Hoe weerbaar is Europa tegen partijen en bewegingen met overtuigingen die dwars ingaan tegen fundamentele waarden als mensenrechten, vrijheid en gelijkheid?

Dit programma is onderdeel van een groot evenement Verkiezingsnacht: stemmen en strijden voor een beter Europa. Reserveer hier je plek voor het programma.

Over de sprekers

Thomas Huttinga is schrijver en publicist en een overtuigd Europeaan in hart en nieren. Hij is auteur van het boek ‘Aan de Europeanen van vandaag en morgen’ (Uitgeverij Ijzer, 2020). Afgestudeerd in het Europees Recht aan de Universiteit Leiden en spreker voor Brainwash Talk op omroep Human. Binnenkort verschijnt zijn boek ‘Waarom we Europeaan zijn’ bij uitgeverij Pluim. Daarnaast is hij werkzaam als Onderwijs- en onderzoeksmedewerker bij het Europa Instituut van de Universiteit Leiden.

Akudo McGee is sinds begin 2024 gepromoveerd bij FASoS en Studio Europa Maastricht. Haar onderzoek richtte zich op de achteruitgang van de rechtsstaat en mensenrechten in Polen van 2015-2022. Ze onderzocht het effect dat een dergelijke terugval heeft op het Poolse maatschappelijk middenveld en wat liberale maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met thema’s als LHBT+-rechten, reproductieve rechten en overheidsinvloed op Poolse rechtbanken doen om hun doelen te bereiken en terugval onder de aandacht te brengen.

Bastiaan Rijpkema is rechtsfilosoof en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap en bijzonder hoogleraar verdraagzaamheid aan de Universiteit Leiden. Hij o.a auteur van Weerbare democratie: De grenzen van democratische tolerantie en medeauteur van Een nieuw commentaar op de Grondwet.

Eva Hofman is redacteur van De Groene Amsterdammer.

Or Goldenberg is redacteur van De Groene Amsterdammer.

Meer over het boek van Thomas Huttinga

Waarom voelen we ons wel Nederlander maar weinig verbonden met het Europese continent? Thomas Huttinga gaat op zoek naar
het Europagevoel. Hij legt uit waarom we Europeaan zijn en waarom dat juist nu, nu China en Rusland zo in opmars zijn, zo belangrijk is. Omdat we niet alleen een lotsbestemming en een gemeenschappelijk verleden delen, maar ook een gemeenschappelijke toekomst.

Op economisch, politiek en cultureel gebied zijn de Europese landen met elkaar verbonden, en steeds meer ook op het gebied van defensie. Toch lijken we Europa vooral te zien als een afzetmarkt, een handige buffer voor onze veiligheid of een middel om onze nationale belangen veilig te stellen. Om de uitdagingen van de toekomst het hoofd te kunnen bieden zullen we ons meer Europeaan moeten gaan voelen.

Huttinga laat de historische ontwikkeling van onze nationale identiteit zien, hoe recent die eigenlijk is, en levert constructieve ideeën voor het opwekken van een Europagevoel. In tijden van toenemend rechts-nationalisme, de gedachte ‘eigen land eerst’ en een nieuwe periode van politieke instabiliteit, is het tijd voor een positief, verbindend verhaal over onze Europese verbondenheid. Ons gemeenschappelijke verleden – getekend door ingrijpende negentiende-eeuwse revoluties – biedt aanknopingspunten voor het Europa van vandaag én dat van de toekomst. Want we zijn wel degelijk met elkaar verbonden, nu moeten we het nog gaan voelen.

ProgrammareeksDe Groene live