Waar we eerst tegen een desastreus 4 graden scenario opkeken, koersen we nu af op slechts 2,5 graden. China maakt ongekende stappen. Landen hebben een (juridische) stok achter de deur om ambitieuze doelen op te stellen. En de explosieve groei van zon- en windenergie, de Green New Deal en financiering voor klimaatschade zouden ondenkbaar zijn zonder het akkoord van tien jaar terug. Lang leve Parijs!
2,5 graad
Zonder het Parijs-akkoord waren we nergens. Maar liefst 4 of 5 graden opwarming was het scenario waar we zonder klimaatbeleid op afkoersen. Het zou de afbraak betekenen van de fysieke systemen die het huidige ecologische tijdperk kenmerken. Het luttele klimaatbeleid dat er vóór Parijs was zou slechts een deuk in een pakje boter slaan en ons naar een wereld van 3,6 graden opwarming sturen. In slechts 10 jaar zijn de scenario’s gekanteld. 2,5 graden is de huidige prognose en als alles meezit en alle landen alle beloftes nakomen is dat zelfs 1,9 graad. Alle klimaatwetenschappers weten: elke tiende graad telt. En dit zijn vele tiende graden die het leven van miljarden mensen beter maken.
Positieve trends
Een van de meest gehoorde (en meest eloquente) argumenten van de klimaatsceptici was: ‘maar China dan’. Welnu, China is over haar CO2-piek heen. Het land investeert meer in zon en wind dan de rest van de wereld samen. Voor windenergie heeft het vorig jaar al haar doelstellingen voor 2030 bereikt. Alleen in 2024 al heeft het hernieuwbare energie capaciteit aangelegd wat Nederland 15x van energie kan voorzien. Dat komt ook omdat hernieuwbare energie en batterijen veel sneller worden opgeschaald dan verwacht. De prijs is daarmee nu al concurrerend met fossiel en dat betekent dat de energietransitie een cruciaal argument bij heeft: namelijk een economisch argument. Bovendien blijft draaglvak voor ambitieus klimaatbeleid wereldwijd hoog. 7 op de 10 mensen wil klimaatbeleid. Een gezonde basis voor verdere opschaling.
Klimaattoppen slagen
Zonder internationaal overleg zou klimaatbeleid totaal ineffectief zijn. De klimaattop is zoals elk democratisch overlegorgaan traag en niet mediageniek. Maar het feit dat landen jaar in jaar uit hun ambities en plannen bespreken met als doel om samen stappen vooruit te zetten is op zich zelf al een ongelooflijke diplomatieke overwinning. Het Parijsakkoord zelf is daarvan het grootste voorbeeld en heeft ook buiten de klimaattoppen groot effect. Neem de Green Deal van de EU: een ongekend ambitieus klimaatpakket dat zonder Parijs ondenkbaar was geweest. En elk jaar weer heeft een klimaattop de potentie om belangrijke doorbraken te forceren. Dat het internationaal gerechtshof dit jaar dicteerde dat het Parijs-akkoord landen verplicht om meer te doen geeft de komende jaren een extra drukmiddel om ambitieuzere doelen te formuleren.
Hoofdrolspelers haken aan
Omdat bij de VN geldt dat elk land 1 stem heeft, heeft het mondiale Zuiden een numeriek voordeel. Een economische dwerg als Tanzania heeft in die zin evenveel te zeggen als een reus als China. Hetzelfde geldt voor dunbevolkte eilandstaten die het water letterlijk aan de lippen voelen. Inwoneraantal, militaire of economische macht doet op de klimaattop formeel niet ter zake. De landen aan de frontlinie van de klimaatcrisis kunnen zo hun stempel drukken op een manier die buiten de wereld van de klimaattoppen ondenkbaar is.
Lang leve Parijs?
Het klimaatakkoord wordt 10: lang leve Parijs! Of zitten er toch haken en ogen aan? Worden echt alle stemmen gehoord? En wat te denken van Trump? Lees hier het stuk: Parijs is dood…
Praat mee
Op 11 december organiseren we een gesprek met Mohammed Chahim, een van de hoofdonderhandelaren op de klimaattop namens de EU; Hilde Stroot, als klimaatexpert van Oxfam Novib op klimaattoppen; en Raki Ap, inheems activist voor mensenrechten en klimaat. Gemodereerd door Maarten van Gestel klimaatredacteur voor dagblad Trouw. Meld je hier gratis aan.
