Luca Duyvendak schreef Het is misschien wennen (maar je kunt me niet ontkennen), een scherp en hoopvol boek over emancipatie, weerstand en hoe we samen verder kunnen. Lees hieronder vast de proloog van het boek.
Op 10 april gaan we in gesprek over de vier belangrijkste verwijten die trans personen vaak te horen krijgen. We onderzoeken hoe deze samenhangen met bredere vormen van angst en uitsluiting, hoe beeldvorming daarin een rol speelt, en vooral: hoe we daar als samenleving voorbij kunnen komen.
Meld je hier aan voor het programma op 10 april.
Ik ben licht verslaafd aan het lezen van de eindeloze stroom aan online haatberichten over trans en non-binaire mensen. Niet omdat ik trans en non-binaire mensen haat, maar omdat ik er zelf eentje ben. Je zou mijn geïnternaliseerde transfobie misschien kunnen vergelijken met een wondje. Het lezen van die haatberichten is een vorm van krabben, erkenning geven aan de jeuk die het wondje geeft. Maar het krabben lost niets op, het maakt het alleen maar erger. Ik wil stoppen met krabben. Dat wil ik doen door op zoek te gaan naar waar die haat-, discriminatie- en onbegripreacties bij mensen vandaan komen en door te proberen dit een weerwoord te geven.
De online haat neemt steeds grotere vormen aan: uit onderzoek van De Groene Amsterdammer in 2023 blijkt dat het totaal aantal haatdragende berichten over trans personen (op Instagram, You- Tube, Twitter/X en Telegram) van 2020 tot en met 2023 bijna is vertienvoudigd. Uit cijfers van het cbs blijkt dat in 2023 het aantal non-binaire mensen dat slachtoffer geworden is van online bedreiging tien keer hoger ligt dan gemiddeld. En onveilig is het niet alleen online: in 2023 is bijna een kwart van de non-binaire mensen slachtoffer geworden van een geweldsdelict zoals mishandeling, wat bijna vier keer meer is ten opzichte van mensen die niet transgender of non-binair zijn.
Duyvendak-Het is misschien wennen(01)-BW.indd 11 02-02-2026 12:23 12 Als trans persoon beland je haast automatisch op de barricades omdat een groep mensen je bestaansrecht ontkent. Maar dit boek is geen pamflet, het is eerder een verzameling van het onbegrip en een poging tot begrip. Ik hoop dat het boek je kan helpen om niet meer met de mond vol tanden te staan wanneer een ander je bestaansrecht betwist; dat het je een voorraadje woorden geeft om iets terug te zeggen. Ook hoop ik dat wie zelf niet trans is, maar zich wel zorgen maakt over de rechten van trans personen door dit boek extra mogelijkheden vindt om in gesprek te gaan met mensen om hen heen: jullie hebben we het hardste nodig. En voor degene die dit boek leest met enig voorbehoud (wéér iets over gender en dat regenbooggedoe) hoop ik dat je je uitgenodigd voelt om in gesprek te gaan, hoop ik dat je probeert het perspectief van trans en non-binaire mensen te begrijpen.
Dit boek is een zoektocht naar antwoorden op de meest voorkomende haat- en onbegripreacties. Ook beschrijf ik mijn eigen ‘genderzoektocht’ naar antwoorden. Niet alleen de samenleving is aan verandering onderhevig door trans identiteiten erin toe te laten, ook onderga je als trans persoon zelf vaak letterlijk een transitie. Als een trans persoon wordt geïnterviewd over transgender zijn, is een veelgestelde vraag welke operaties die persoon heeft uitgevoerd of nog gaat uitvoeren. De fysieke transitie lijkt daarmee het nummer één-aspect van de beleving van een trans persoon. Maar dit is vooral een fascinatie van niet-trans mensen: de eventuele fysieke transitie is slechts een millimeter van een meterslange lijn van interne vragen, veranderingen, tegenwerking, steun, blijdschap en het worden van jezelf. Díé lange lijn probeer ik in dit boek te tonen. Die zal bij niemand hetzelfde Duyvendak-Het is misschien wennen(01)-BW.indd 12 02-02-2026 12:23 13 zijn, net als bij mensen die niet non-binair of transgender zijn. Ik spreek dus nergens namens ‘de transgemeenschap’ (voor zover die al als één groep bestaat), maar enkel vanuit mezelf. Ik hoop je hiermee een inkijkje te geven in hoe het leven achter de voor sommige mensen misschien nog vage begrippen als ‘transgender’ en ‘non-binair’ eruit kan zien.
En ik zal maar meteen verklappen: met alleen dit boek zal ik geen enkele transfobische mening kunnen veranderen. Want je mening kan, zeker als deze verbonden is met de groep waartoe je behoort, even belangrijk zijn als je hartslag. Wil iemand die mening onderuithalen, dan ga je in de overlevingsstand. Het wordt een gevecht dat niemand wil verliezen. De hakken gaan in het zand en je komt geen stap verder met elkaar.
Een mening veranderen doe je door echte gesprekken te voeren en ik hoop dat jij je iets meer gesterkt zal voelen in die gesprekken nadat je dit boek gelezen hebt, zoals ik dat ook voor mezelf hoop door dit te schrijven.
Verandering is niet vanzelfsprekend. Niet voor een samenleving, niet voor een individu, niet voor diens omgeving. En juist daarom wil ik die verandering in dit boek laten spreken.
