Op donderdag 15 oktober is het tijd voor een nieuwe Pakhuis Kino! Dit keer kijken we samen naar de film Into Eternity: een futuristische mythe over de toekomst van kernafval, en de filosofische en existentiële vragen die dit oproept. In aanloop naar de avond gaan we in gesprek met Lisanne Boersma, directeur en campaigner van WISE Nederland.
Voor we het over de film gaan hebben: zou je kort kunnen toelichten wie je bent en wat je doet?
Ik ben Lisanne Boersma, directeur en campaigner bij milieuorganisatie WISE. Binnen WISE houd ik me bezig met het Europese emissiehandelssysteem, om ervoor te zorgen dat onze industrie sneller verduurzaamt en een eerlijke bijdrage levert aan de energietransitie. Als directeur van WISE spreek ik me ook vaak uit tegen de plannen voor nieuwe kerncentrales, omdat ze een rechtvaardige transitie in de weg zitten en ons opzadelen met radioactief afval. Er zijn voor effectief klimaatbeleid snellere en goedkopere technieken beschikbaar.
We gaan samen de film Into Eternity kijken. Kun je kort uitleggen waar deze film over gaat?
Into Eternity lijkt een sciencefictionfilm over hoe we met mensen in de verre toekomst communiceren, maar is eigenlijk een documentaire over het hele concrete vraagstuk wat we met ons kernafval moeten doen. De film laat zien hoeveel erbij komt kijken om te zorgen dat we radioactief afval voor honderdduizenden jaren uit het milieu kunnen houden. En of dat ooit veilig kan.
Jij hebt de film zelf al gezien. Wat voor gevoel kreeg je bij het kijken van de film? En welke vragen riep het bij je op?
Ik zag de film op het Movies that Matter Film Festival, alweer jaren geleden. Ik kan me nog goed het gevoel van verwarring en vervreemding herinneren. De mooie maar dystopische beelden van gangen diep onder grond en gesprekken met experts die nadenken over de verre toekomst, het voelde heel onwerkelijk. Als je bedenkt hoe de wereld er rond het jaar nul uitzag, was dit totaal niet vergelijkbaar met onze samenleving nu. Kernafval blijft honderdduizenden jaren bestaan. Hoe moeilijk is het dan wel niet om aan de generatie mensen die 240.000 jaar leven op aarde duidelijk te maken dat er ergens radioactief afval ligt, en dat ze daarbij uit de buurt moeten blijven? Toch is dat wat we moeten doen: nadenken over waar we ons kernafval gaan laten en hoe we dit zo veilig mogelijk kunnen opbergen.
De film speelt zich af in Finland. Moeten we ons in Nederland ook voor gaan bereiden op de komst van een soortgelijke eindberging?
Ja, ook Nederland produceert kernafval en dit slaan we op in een tijdelijke opslaglocatie. Maar na meer dan 60 jaar kernenergie heeft onze overheid nog nauwelijks een idee over hoe en waar we de eindberging gaan realiseren. In de jaren ’70 is er veel protest geweest in Drenthe toen ideeën waren om kernafval daar in zoutkoepels op te slaan. Er lijkt weinig maatschappelijk draagvlak voor de eindberging van kernafval. Toch wil de overheid vier grote nieuwe kerncentrales bouwen en onderzoeken ze mogelijkheden voor kleinere centrales. Met die plannen zal de hoeveelheid afval en de kosten voor eindberging sterk toenemen. We zullen het echt ergens in ons eigen land moeten laten, en dit betekent ook dat dorpen moeten verdwijnen. Deze gevolgen van kernenergie en -afval proberen wij via onze campagne duidelijk te maken.
Waarom is het belangrijk dat we dan nu juist naar deze film kijken?
De film snijdt een belangrijk thema aan waar we als Nederland de komende jaren een maatschappelijk debat over moeten voeren, want we moeten dus sowieso iets met het kernafval dat we nu al hebben. Daarnaast laat de film zien hoe ingewikkeld het is om dit zo op te bergen dat het voor de komende duizend generaties veilig blijft. Een terechte vervolgvraag is dan: moeten we die extra kerncentrales wel willen?
Ben jij ook benieuwd naar de toekomst van kernafval en de berging hiervan? En wil je zien hoe ze hier in Finland aan werken? Kom dan donderdag 15 oktober om 19:30 naar de filmvertoning van Into Eternity. Vooraf gaan we in gesprek met Gerard Brinkman, campaigner kernenergie bij WISE, over de vragen die kernafval bij ons oproept. Meld je hier aan!
