Op 12 december is het weer tijd voor De Avond van de Dood. Samen met Humanistisch Verbond en andere partners organiseert Pakhuis de Zwijger voor het tweede jaar op rij De Avond van de Dood. Dit jaar worden hoofd, hart en handen aangesproken en kun je van alles beleven in alle zalen. Ik ga in gesprek met Mark Bos, hij is programmamanager laatste levensfase bij het Humanistisch Verbond.
Kun je kort uitleggen waar jij je mee bezighoudt als programmamanager laatste levensfase?
Ik bedenk projecten die ervoor bedoeld zijn om het gesprek over de dood makkelijker en beter te kunnen voeren. Als Humanistisch Verbond vinden we dat belangrijk omdat de dood een essentieel onderdeel is van het leven. Niet alleen omdat we allemaal een keer gaan sterven en het kan helpen je daar een beetje op voor te bereiden, maar ook omdat we geloven dat een besef van je eigen sterfelijkheid het leven juist zin kan geven. Het besef dat het leven eenmalig en onvoorspelbaar is, maakt het leven extra bijzonder en kan ons helpen de zin van de onzin te scheiden voordat het te laat is.
Wat valt jou op aan hoe er vandaag de dag wordt gesproken wordt over de laatste levensfase?
Er wordt vaak te weinig en te laat over gesproken. En als er over gesproken wordt soms te eenzijdig. Dat is logisch omdat de dood angst oproept en andere lastige emoties. Dan gaan we dat liever uit de weg. Gelukkig worden er allerlei mooie gesprekstools gemaakt en activiteiten georganiseerd, maar soms zijn die dan weer heel technisch of resultaatgericht. ‘Volg deze stappen en het komt het helemaal goed aan het einde.’ Of: ‘Met deze tips is je rouw binnen no time over.’ Maar ongemak, complexiteit en onduidelijkheid zijn onderdeel van praten over de laatste levensfase en de dood. Laten we dat vooral gewoon samen aangaan als medemensen.
Dit jaar is het tweede jaar dat we De Avond van de Dood organiseren. Waarom is zo’n avond nodig?
Ik merk grote behoefte en interesse om op een menselijke en toegankelijke manier over de dood na te denken. Niet alleen bij ouderen maar zeker ook bij jongeren. Vorig jaar zat de avond binnen no time vol. Wanneer we geconfronteerd worden met de dood, met rouw of met eigen gedachten aan de dood wordt dat vaak als probleem gezien dat opgelost moet worden. Gaan we naar een therapeut, krijgen we medicatie. Ik hoop met deze avond te bereiken dat we alles rond de dood gaan zien als normaal onderdeel van het leven, met alle ongemak en schoonheid die erbij horen.
Dit jaar wordt het programma nog uitgebreider, is er wel een rode lijn voor het programma? En waarom is daarvoor gekozen?
De dood is een groot onderwerp waar veel meer bij komt kijken dan we vaak denken. Het gaat over rouw, over uitvaarten, over wensen, over cultuur, filosofie, etc. Het gaat ook over denken, maar ook over relaties, over gevoelens, over de natuur, over ons lichaam. We willen dat allemaal aanraken, maar dan helpt het op een avond daar samenhang in aan te brengen met een thema, zodat je als bezoeker ook het gevoel hebt echt iets mee te krijgen voor je eigen leven. Dit jaar ligt de focus van de avond op het gesprek. Als we met de dood worden geconfronteerd, welke woorden doen er dan toe en welke juist niet? Kan je iets verkeerds zeggen? Kan het gesprek ooit makkelijk worden of per definitie niet? Hoe belangrijk is het spreken over de dood eigenlijk? Of gaat het meer om luisteren? Samen gaan we deze vragen onderzoeken.
Kun je ons heel kort meenemen in wat je kunt verwachten?
Dit jaar heeft het iets meer de sfeer van een festival waar je je eigen weg in kan kiezen. We hebben een rijk programma samengesteld met vooral echte verhalen van mensen. Hoe hebben zij het gesprek over hun eigen dood of de dood van een ander ervaren? En hoe zit dat bij iets bijzonders als euthanasie? Ook word je gevoed met prikkelende ideeën rond spreken over de dood, bijvoorbeeld over het gebruik van technologie. En er is volop ruimte om dingen te ervaren en in gesprek te gaan met anderen. Hoe dan ook zal je geïnspireerd en gevoed weer naar huis gaan.
Kom je langs? Via deze link kun je een ticket kopen.
