Nederland is rijk aan vele culturen met roots in de Afrikaanse diaspora. De ontwikkeling van spirituele rituelen en tradities is vaak verweven met de geschiedenis van hun migratie. Ondanks kolonialisme en trans-Atlantische slavernij, is dit spirituele erfgoed van generatie op generatie overgedragen. Geloofsovertuiging en traditie vormden de ruggengraat van gemeenschapsvorming en verzet, en brengen vandaag de dag nog steeds communities bij elkaar. Komende week start de zesde editie van Untold’s Black Heritage Festival en op dinsdag 16 juni hosten we bij Pakhuis de Zwijger samen met Untold het programma Spiritualiteit en Verzet. Tijdens deze avond zullen MC Lost, Kofi Orunmila, Mara Letí, Nalí Momis van der Tol en Naomi Pieter in gesprek gaan over de relatie tussen spiritualiteit, culturele overleving en verzet binnen de Afrikaanse diaspora. Als voorproefje spraken we met Mara Letí over haar ervaring als priesteres en de beoefening van La Regla de Ocha: een Afro-Caribische religie met wortels in West-Afrika en Cuba.
La Regla de Ocha is via een lange geschiedenis in Nederland terechtgekomen. Hoe lang geleden en waar is de geloofsovertuiging ontstaan?
Hoe lang geleden precies La Regla de Ocha is ontstaan is moeilijk te beantwoorden. Wel weet ik dat het een eeuwenoude geloofsovertuiging is van het Yoruba volk uit het tegenwoordige Nigeria.
De religie lijkt ook verhalen en figuren uit de Spaans christelijke cultuur te kennen. Via welke weg is La Regla de Ocha met andere tradities verweven?
De Regla de Ocha in zijn pure vorm heeft geen Spaanse christelijke figuren. Door slavernij en opgelegde bekering kreeg je te maken met syncretisme. Het was verboden voor de tot slaafgemaakten om hun eigen geloofsovertuigingen te beoefenen. De Afrikaanse entiteiten werden als het ware verscholen achter katholieke heiligen om zo door te gaan met datgene wat ze gewend waren.
Via de diaspora vanuit Cuba is de traditie van La Regla de Ocha meegenomen naar andere delen van Amerika en naar Europa. Hoe wordt deze geloofsvorm vandaag de dag beoefend binnen de Nederlandse context?
De Regla de Ocha is een geloofsovertuiging van initiatie. Deze initiaties gaan vaak gepaard met bepaalde natuurelementen die hier in Nederland niet aanwezig zijn. Bijvoorbeeld bergen. De Ocha ceremonies kunnen tot een bepaalde hoogte hier uitgeoefend worden, maar voor de meeste ceremonies moet men toch naar Cuba. Hier worden er consulten gegeven, kleine offers gedaan en heilige dagen gevierd.
Hoe en wanneer besloot jij om priesteres te worden?
Ik ben in 2003 geïnitieerd, ik word dit jaar 23 jaar. Dit is een verjaardag zoals de verjaardag van jouw geboorte. Daarom zeg ik, ik word 23. Ik ben in La Havana, Cuba geïnitieerd. Hoe dat zo is gekomen is een lang verhaal dat begon sinds ik klein was. Ik kan niks anders zeggen dan dat het een roep was van de voorouders die ik heb gevolgd. Het klinkt heel zweverig, maar dat is het niet. Ik ben altijd op zoek geweest naar het spirituele. En dat pad heeft me uiteindelijk naar de Ocha gebracht.
Wat is voor jou een van de mooiste aspecten van de tradities en rituelen van jouw geloof en van jouw ervaring als priesteres? Wat zou je graag willen dat meer mensen hierover weten?
Het mooiste aan onze tradities is dat wanneer mensen naar ons toe komen met een vraag, we het probleem kunnen aanwijzen en ook de oplossing daarvoor kunnen geven. En er is daar niks slecht aan. Er wordt mensen geen valse hoop gegeven. Tenzij de religieuze in kwestie slechte intenties heeft zoals bijvoorbeeld alleen maar geld verdienen. Die heb je er altijd tussen zitten. Het is juist bijzonder dat zoiets krachtigs en magisch van ons is. Het zou mooi zijn als mensen op eigen onderzoek zouden gaan en ondanks angst en schaamte toch doorzetten om terug te vinden wat ze kwijt zijn geraakt.
Op 16 juni duiken we met Mara dieper in de ontwikkeling van geloofsovertuigingen binnen de Afrikaanse en Caribische diaspora’s. Wil jij meepraten over jouw geschiedenis en cultuur? Kom dan naar Pakhuis de Zwijger en meld je aan via deze link. Meer informatie vind je hier.
