In de programmareeks ‘Amsterdamse Iconen’ ontvangen we elke editie een bijzondere Amsterdammer met wie we in gesprek gaan over diens werk, leven en liefde voor de stad. Dit keer: Marleen Stikker, internetpionier en expert op het gebied van alles wat te maken heeft met data, computers en tech. Ze bouwde in 1993 een virtuele stad, De Digitale Stad, en maakte hiermee het internet voor het eerst beschikbaar voor elke Nederlander. Als eerst benoemde burgemeester van deze stad en oprichter van onderzoeksinstituut Waag Futurelab rende ze jaren vooruit op alle digitale ontwikkelingen. Ze verzet zich tegen de grote techbazen en gaat al dertig jaar op zoek naar alternatieven voor Big Tech. In 2019 schreef ze het boek Het internet is stuk (maar we kunnen het repareren). Stikker neemt ons tijdens deze avond mee in haar (digitale) wereld/leven en vertelt hoe we het internet zelf weer kunnen terugwinnen.
Meer over Marleen Stikker
Marleen Stikker wordt geboren in Groningen als dochter van kunstenaar-wetenschapper Uipko Stikker en vertaalster Duits en publiciste Gerda Meijerink. Ze begint aan filosofie aan de Universiteit van Amsterdam maar rondt deze studie niet af, ze wil namelijk niet alleen filosoferen over de wereld, maar deze ook zelf veranderen. Ze richt in 1993 De Digitale Stad op, de eerste onlinegemeenschap in Nederland die gratis toegang tot het internet gaf. De Digitale Stad was onder meer verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van de eerste open data in Europa. In die tijd stond het internet nog in zijn kinderschoenen. Stikker verdiept zich in de ideale vorm van het internet, met democratische waarden en toegankelijkheid als uitgangspunt. Als echte internetpionier werd ze de eerst benoemde burgemeester van deze digitale stad.
In 1994 vloeide het Europese onderzoeksinstituut Waag futurelab voort uit de Digitale Stad, met Marleen als oprichter, directeur en bestuurder. Het instituut zet zich in voor een rechtvaardige en duurzame samenleving. Ze onderzoekt het digitale publieke domein, de rol van technologie in onze samenleving en mogelijke alternatieven. Naast het onderzoeken en democratiseren van technologie, ontwikkelt ze ook technologische producten. Zo stond ze aan de wieg van de Fairphone: de eerste modulaire en eerlijke smartphone. In 2019 bracht ze het boek uit over wat er misging en hoe we het internet kunnen terugwinnen. We moeten hiervoor, zo stelt Stikker, de mens en niet de economie centraal te stellen. In het boek kijkt ze terug op de afgelopen 25 jaar, waarin ze zag dat de internetpioniers met grootse democratische dromen werden overgenomen door de techreuzen die onze democratie en identiteit aantastten. Gelukkig is er hoop: ze schrijft dat het internet nu stuk is maar dat we het zelf hebben gedaan, en dus weer zelf kunnen herstellen. In hetzelfde jaar won ze de Felipe Rodriguez Award, voor het leveren van een positieve bijdrage aan privacy en communicatievrijheid online.
Verder is ze betrokken bij een tal van initiatieven, raden en bewegingen: ze is bestuurslid bij de Adviesraad voor de Wetenschap, Technologie en Innovatie, voorzitter van het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving, bestuurslid van Public Spaces, lid van de de expertgroep van de Europese Horizon2020 Commissie ‘Innovating Cities’, en betrokken bij de Open Design en Creative Commons beweging.
