De Europese Commissie waarschuwt dat we ons moeten voorbereiden op een opwarming van 3 graden: een scenario met desastreuze gevolgen. Daarmee lijkt de ambitie om met verantwoordelijk klimaatbeleid onder de 1,5 graden te blijven nog verder uit het zicht te raken. Zo toont ook onze klimaataanpak, want terwijl 73% van onze CO2 uitstoot komt van fossiele brandstoffen en het Internationaal Energieagentschap al sinds 2021 zegt dat nieuwe olie- en gasprojecten in strijd zijn met onze klimaatdoelen, staan we nog altijd toe dat er miljarden worden verdiend aan de financiering van nieuwe fossiele projecten. Zonder uitfasering van olie, gas en kolen, kan de energietransitie niet slagen. Toch lijken we het meer te hebben over de opbouw van hernieuwbaar, zoals zon- en wind, dan over de afbouw van fossiel. Waarom is stoppen zo moeilijk? En wat gebeurt er als we de geldkraan naar nieuwe projecten zouden dichtdraaien?
Meer over het programma:
Pieter Pauw (klimaatonderzoeker bij Clingendael Instituut) neemt ons mee in het belang van uitfasering van fossiel en de rol van de financiële sector. Waarom leiden alle investeringen in zon- en wind niet automatisch tot een groene energietransitie? We bespreken met Bénédicte Ficq de strijd tegen grote vervuilers en de macht van de fossiele industrie. We kijken naar de financiële sector als mogelijke hefboom: wat als die de geldkraan dichtdraait? En als voorlopers wel willen bewegen, maar tegen de grenzen van vrijwillige actie aanlopen, wanneer moet de overheid dan ingrijpen? Met nationale en Europese politici bespreken we daarom wat er nodig is om nieuwe fossiele projecten te stoppen. Uiteindelijk draait alles om de vraag: wat kunnen wij doen om het tijdperk van fossiel voor eens en voor altijd achter ons te laten?
The world must “end its addiction to fossil fuels”, UN Secretary-General Antonio Guterres’ concluded clearly as part of his urgent warning that El Niño is “arriving on our doorstep in the coming months with 90% certainty” and climate change heavily amplifying its impacts. Just days later, the publication of the Banking on Climate Chaos report showed that the financial sector is moving exactly in the opposite direction.
De routekaart die Nederland heeft gepubliceerd is geen plan, omdat er geen harde toezeggingen in staan, ziet Ernst Hobma. Europese buren kunnen het wel.
Toekomst in zicht: de duurzame transitie is niet te stoppen. Maar daarmee is nog níét gezegd dat het aanbod van fossiele brandstoffen snel genoeg zal teruglopen om de klimaatdoelen in zicht te houden. Op een nieuwe klimaattop, die afgelopen week werd gehouden in Colombia, ging het daarom maar over één ding: de uitfasering van olie, gas en kolen.
We meten steeds beter hoeveel geld naar duurzame activiteiten gaat, maar nauwelijks hoeveel financiering wordt afgebouwd die schade veroorzaakt. Zonder die tweede kant weten we niet of verduurzaming ook echt tot afbouw leidt, schrijft Hein Brekelmans van Triodos Bank.
Zolang er nog veel geld gaat naar subsidies die de natuur schaden, schiet het niet op met het beschermen en herstellen ervan. Op de biodiversiteitstop in Jerevan moet daar verandering in komen.
Het uitfaseren van het gebruik van olie, kolen en gas is voor Nederland een belangrijk thema op de aanstaande VN-klimaattop in Antalya, de COP31 die op 9 november begint. Klimaatminister Stientje van Veldhoven noemt deze ‘transitie weg van fossiele brandstoffen’ in een brief aan de Tweede Kamer een ‘dwarsdoorsnijdende prioriteit’ tijdens de top.
