Het Humanistisch Verbond organiseert in samenwerking met Pakhuis de Zwijger en andere partners de derde Avond van de Dood. We zetten alle zalen open én alle zintuigen, van hoofd tot hart. Heeft het zin om de dood dichtbij te houden? Zeker! Het besef van sterfelijkheid geeft betekenis aan het leven, en aan hoe we met elkaar om willen gaan. Nu, en als het einde dichterbij komt.
Avond van de Dood is geen congres en geen lotgenotengroep. Je hoeft geen ervaringsdeskundige te zijn: deze avond is er voor iedereen die ooit zal sterven. Met theater, kunst, minicolleges en zintuigelijke ervaringen brengen we de eeuwenoude kunst van het sterven naar het hier en nu.
De vorige edities waren snel uitverkocht. Wacht dus niet te lang met het kopen van je kaartje!
Programma
Opening: Meral Polat – ode aan onze sterfelijkheid | Grote Zaal
Theatermaker en muzikant Meral Polat opent de avond met een speciaal geschreven muzikale ode aan de dood. Samen met multi-instrumentalist Chris Doyle neemt ze je mee langs verschillende culturen en rouwliederen, en schept ze met het publiek een eigen, tijdelijke wereld die ook weer zal doven. Na de opening verandert De Zwijger in een festivalterrein, met programma in alle zalen én ruimte voor rust en bezinning.
Meral Polat (Amsterdam, 1982) is een multidisciplinaire maker met Koerdisch Turkse wortels uit Dersim, die haar leven en kunst vormde in het hart van Amsterdam. Ze is o.a. bekend van Bodem (2024) en En ze Maakte een Kind (Orkater, 2023). Samen met Chris Doyle (artistiek leider van Touki Delphine) maakt ze muziek, waaronder de albums Ez Kî Me (2022) en Meydan (2025). Beide zijn internationaal lovend ontvangen.
Soundtrack of my funeral
Door: Dood Gaan We Allemaal
Muziek begeleidt ons vaak intenser dan woorden, zeker rond de dood. Host Aldo Bruining gaat in twee sessies in gesprek met o.a. Abdelkader Benali. Aan de hand van muziekfragmenten ontstaat een gesprek over herinneringen, over muziek die helpt bij verdriet en rouw én over hoe zij in het leven staan. De tweede gast wordt binnenkort bekendgemaakt.
Tabee Kafee XL
Het Tabee Kafee is geen informatiesessie en geen rouwtherapie. Het is een plek waar we je de gelegenheid bieden om met anderen in gesprek te gaan over de dood en sterfelijkheid. Want praten over de dood heeft zin, én geeft zin: het maakt de dood wat minder groot en wat meer gewoon, en het brengt je dichter bij jezelf én bij de ander.
Tabee Kafee is een activiteit van het Humanistisch Verbond. Op deze speciale editie schuif je aan bij een tafel onder leiding van een humanistisch geestelijk verzorger, de beste gesprekspartner voor al je levensvragen.
Het dode lichaam
Door: Luuk Assink
Hoe herken je een lichaam dat sterft? En wat gebeurt er met je als je bent overleden? Hoe verteer je, en wat blijft er achter in de aarde? Dit is nou zo’n lezing waar je misschien vooraf niet al te veel over wil weten, maar waar je vervolgens aan de lippen hangt van Luuk Assinck zodra je erbij bent.
Luuk is ecologisch uitvaartbegeleider en forensisch ruimer, met een diepe liefde voor natuurlijke processen. Met kennis, nuchterheid en een vleugje ontzag neemt hij je mee door het biologische proces van vergaan, van de eerste uren na de dood tot wat er uiteindelijk overblijft in de aarde. Hij pleit ervoor om de overledene dichtbij te houden in de week van rouw en afscheid richting de uitvaart, en laat zien dat dat besef van vergankelijkheid niet alleen confronterend is, maar ook troostend kan zijn.
Schrijfexperiment ‘Ik ga dood’
Door: Babet te Winkel
Op elk moment kun je aanschuiven bij dit schrijfexperiment. In een stille, meditatieve omgeving onderzoek je, al schrijvend en bewegend, je eigen sterfelijkheid. Met één zin als uitnodiging: ‘Ik ga dood…’ Je zet je lijf en je zintuigen in om je vaste gedachtepatroon los te laten en te onderzoeken: wat gebeurt er met je blik op je eigen dood? En wat roept het op wanneer je je eigen sterfelijkheid onderzoekt vanuit een andere staat van zijn? Maker en geestelijk verzorger Babet te Winkel begeleidt de sessie in stilte.
Minicolleges
- Cathelijne Blok is kunsthistoricus, journalist en oprichter van kunstplatform The TittyMag. Ze geeft een les kunstgeschiedenis over hoe dood en sterfelijkheid in de beeldende kunst worden afgebeeld, en wat die beelden zeggen over hoe wij naar de dood kijken.
- Joanna Wojtkowiak is universitair docent aan de Universiteit voor Humanistiek en gespecialiseerd in rituelen en betekenisgeving bij levenstransities. Haar les gaat over hoe we via rituelen een gemeenschappelijk gevoel van verlies en rouw kunnen ervaren.
- Yvon van der Pijl is dé death scientist van Nederland, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Haar college gaat over de spectaculaire dood. We zien veel dood om ons heen: in media, op events en op de socials. Wat doet dat met onze perceptie? Kunnen we onze sterfelijkheid daardoor meer accepteren, of blijft de dood alsnog op veilige afstand?
De Tussenruimte
Door: Dood Gaan We Allemaal
De Tussenruimte van theatermaker Bart van de Woestijne is een zintuigelijke, rituele ervaring van wat er met je lichaam gebeurt tussen sterven en uitvaart. Achteraf ga je met een humanistisch geestelijk verzorger en met elkaar in gesprek over je ervaring.
Speeddates
Hoe is het om de dood van dichtbij mee te maken? Zou je zelf willen bepalen wanneer je doodgaat? Waar komt je angst voor de dood vandaan? Ga op speeddate met een humanistisch geestelijk verzorger, consulent van de NVVE, of iemand met een bijna dood ervaring. De experts zitten er klaar voor. Na afloop ontvang je het boekje Gedachtekracht, dat je kan helpen om zelf of met anderen in gesprek te gaan over de dood en over het leven.
Echoes of sand
Door: Tot Zover
Gedenk te sterven! Kom in memento mori stemming met Echoes of sand, een installatie die een oefening is in verdwijnen: een tafelblad gevuld met zandkorrels, ontstaan door water en wind. Schrijf je naam in het zand en zie wat er gebeurt. Hoe voelt het als je verdwijnt?
In memoriam: Ode aan Anne Goossensen
Anne Goossensen was hoogleraar Luisteren en kwaliteit van samenleven aan de Universiteit voor Humanistiek. Drie jaar geleden opende zij de allereerste Avond van de Dood. In augustus dit jaar overleed ze na een kort ziektebed. SterfTalks was een van haar projecten: een taboedoorbrekend videogesprek waarin op een onderzoekende manier over sterven en afscheid wordt gesproken. Vlak voor haar overlijden werd er nog een gesprek opgenomen met haar en Adelheid Roosen. Ter nagedachtenis aan Anne tonen we hier fragmenten uit dat gesprek.
En verder….
Is er de meest ecohumanistische markt in zijn soort: natuurlijk, ecologisch, immaterieel, verbindend en eigen regie. Laat je informeren over veraarden, over de meest duurzame kleding voor je uitvaart (vaak niet je favoriete trui), de meest duurzame kist, én over je geestelijk nalatenschap: welke waarden laat jij na?
Avond van de Dood is een initiatief van het Humanistisch Verbond. Met Pakhuis de Zwijger, Dood Gaan We Allemaal, Tot Zover, NPZA/Pal in de Stad Amsterdam en NVVE hebben we deze editie vormgegeven.
