Je ziet ze nooit in de winkelstraat en hun logo staat op geen enkel product dat je koopt. Toch is het Amerikaanse BlackRock een van de machtigste bedrijven op aarde. Als grootste vermogensbeheerder ter wereld hebben ze een vinger (of zeg gerust hele arm) in de pap bij duizenden bedrijven. Onzichtbaar, ongrijpbaar, maar met een macht waar overheden jaloers op zijn. BlackRock beweert een neutrale partij te zijn, maar daar denkt menig activist anders over. De backlash groeit, omdat de vermogensbeheerder consequent miljarden blijft pompen in de fossiele industrie en omstreden wapenhandel. Ik sprak met Hiske Arts van Fossielvrij NL over de impact van deze gigantische geldmachine en de strijd die zij ertegen voeren.
Velen kennen het van naam, maar wat BlackRock nou precies is… Kun je uitleggen met wat voor bedrijf we te maken hebben?
Noem een willekeurig groot bedrijf, en de kans is groot dat BlackRock een van de grootste aandeelhouders is. BlackRock is de grootste vermogensbeheerder ter wereld, en belegt voor pensioenfondsen en individuen. Inmiddels beheren ze maar liefst 14 biljoen dollar – een onvoorstelbaar groot bedrag. Daarmee heeft het bedrijf een enorme lobbykracht, en kan zo wetten en beleid naar hun hand zetten. BlackRock krijgt zo steeds meer invloed op de wereldeconomie en ook op de koers van Nederlandse bedrijven als ASML en ING.
Hoe zijn wij in Nederland verbonden aan BlackRock?
Als je aangesloten bent bij een pensioenfonds, is de kans groot dat BlackRock ook een deel van jouw geld beheert. Doordat BlackRock steeds maar groter wordt, groeit ook hun invloed op de wereldeconomie. Met ons pensioengeld vergroten wij dus de macht van BlackRock.
Wat is volgens jullie het grootste kwaad dat BlackRock aanricht?
BlackRock zet zichzelf neer als een passieve en neutrale partij, die enkel doet wat hun klanten van hen vragen. Maar ze zijn allesbehalve neutraal. BlackRock laat zich volledig leiden door kortetermijnwinst ten koste van dat wat voor ons welzijn op de Aarde belangrijk is, zoals mensenrechten, een leefbaar klimaat en goede arbeidsomstandigheden. Via de ‘mandjes’ die ze aanbieden, investeren klanten volop in de fossiele industrie of in bedrijven die bijdragen aan de genocide in Gaza. BlackRock is zelfs de op 1 na grootste investeerder in fossiele bedrijven wereldwijd. Vervolgens stemt BlackRock klimaatresoluties en sociaal beleid weg op aandeelhoudersvergaderingen.
Na de herverkiezing van Trump, heeft BlackRock zich teruggetrokken uit klimaatinitiatieven. Waar ze eerst nog volop erkenden dat klimaatcrisis een enorm financieel risico is, blijven ze hier nu stil over. De investeringen in fossiele brandstoffen nemen alleen maar toe. Wij vinden het onvoorstelbaar dat Nederlandse financiële instellingen die erkennen dat de klimaatcrisis het pensioenvermogen bedreigt, alsnog met BlackRock blijven samenwerken. Zo wordt de macht van BlackRock alleen maar groter.
Wat voor campagne voeren jullie tegen BlackRock? Wat is jullie doel?
Wij roepen pensioenfondsen op om te breken met BlackRock, en ons pensioengeld onder te brengen bij Europese vermogensbeheerders die wél ambitieus klimaatbeleid hebben en mensenrechten belangrijk vinden. Het pensioenfonds voor Zorg en Welzijn, en PME, het pensioenfonds voor tech-werknemers, hebben al gebroken met BlackRock, maar andere pensioenfondsen blijven aarzelen. En dat terwijl zij enorm risico lopen nu BlackRock steeds meer aan de leiband van Trump gaat lopen. Juist voor de Europese autonomie is het belangrijk dat Europese pensioenfondsen nu een vuist maken. Het is daarom belangrijk dat pensioendeelnemers luid van zich gaan laten horen bij hun pensioenfondsen.
De baas van BlackRock Nederland zegt dat we meer met hen moeten praten en minder over hen. Wat hoop je dat er gebeurt als BlackRock 29 juni aanschuift
BlackRock zegt steeds dat ze dialoog belangrijk vinden, maar toch gaan ze critici het liefst uit de weg. Op deze avond willen we ze juist de ruimte bieden om hun kant van het verhaal te belichten, zodat het publiek zélf een beeld kan vormen of de toenemende macht van BlackRock een probleem is of niet. Het Amsterdamse kantoor vertelde ons dat ze hun mogelijke deelname moeten bespreken met het hoofdkantoor in New York. We wachten in spanning af wat BlackRocks CEO Larry Fink ervan vindt.
Kom op maandag 29 juni 20:00 naar Pakhuis de Zwijger voor een uitgebreid gesprek over de impact van BlackRock en de tegenbeweging van Fossielvrij NL. Naast Hiske Arts zitten aan tafel: financieel journalist Thomas Bollen, directeur van SOMO Audrey Gaughran, hoogleraar Joyeeta Gupta, FNV-onderzoeker Vera Vrijmoeth, en econoom Grace Blakeley. Meld je hier gratis aan!
