Van gemeenteraadslid tot machtigste politica van de wereld

Een ode aan – en een oproep tot – vrouwelijk leiderschap tijdens de 100e Tegenlicht Meet Up.
Reageer

Tijdens de 100e Tegenlicht Meet Up ging het gesprek over vrouwelijke leiders in de politiek, variërend van lokale politici en de huidige informateur tot de machtigste vrouw van de wereld: Angela Merkel. Twee van de zeven vrouwen uit de line-up, Ilana Cukier en Tessa Hagen, spraken zich tijdens de avond expliciet uit voor vrouwelijk leiderschap. Ilana bracht een ode aan haar favoriete politica, de Duitse bondskanselier; en Tessa riep vrouwen op tot het actief werven van vrouwelijke raadsleden, want: “een lokale politica kan later zomaar de leider van het Vrije Westen worden”. Kijk of lees hier de twee speeches terug.

Ode aan Angela Merkel

Door Ilana Cukier.

‘Liebe Angela,

Voordat ik aan deze ode begin, moet je goed begrijpen, ik ben geen fan van het CDU, maar ik ben wel fan van jou. Toen ik in 2010 in Berlijn woonde, leerde ik je pas echt goed kennen. Als zelfs mijn linkse Berlijnse vrienden bewondering voor je hadden, dan moest er wel iets bijzonders aan je zijn.

In 2010 zette je Duitsland ook voor mijn Nederlandse vrienden weer op de kaart met de Energiewende. De voorloperspositie die jij innam en waar je Duitsland in meetrok leverde veel respect op. Hier zou menig (mannelijk) leider inclusief onze eigen premier nog wat van kunnen leren.

Toen jij in 2012 met Griekenland onderhandelde over de bezuinigingen en je ‘dochter van Hitler’ werd genoemd en er posters verschenen van jou met een Hitler-snor, had ik medelijden met je. Onverwoestbaar rechtte jij echter je rug en vervolgde jij met Schäuble aan je zijde de ingeslagen weg waarvan jij geloofde dat deze het beste was.

Ik ken veel mensen die je zijn gaan bewonderen toen je in augustus 2015 met je opmerking ‘Wir schaffen das’ ruimte gaf voor een progressief vluchtelingenbeleid, maar mijn liefde gaat verder. In een politieke wereld waar beeldregie, spindoctors en woordvoerders alles bepalen— dingen waar ik me vrijwel dagelijks mee bezig houd—ben jij een welkome afwisseling. Het grijsblonde kapsel, je eeuwige uniform bestaande uit een zwarte broek, zwarte pumps en een jasje dat ik inmiddels al in alle kleuren van de regenboog voorbij heb zien komen, zeiden, hoewel inmiddels jouw handelsmerk, een duidelijk fuck you naar allen die vonden dat jij je beter of vrouwelijker moest kleden. Je doet (of lijkt in ieder geval te doen) wat je wil.

Jouw rustige houding is een welkome afwisseling tussen alle ijdele mannelijke wereldleiders. Waar je in het begin van je regeerperiode nog zoekende was hoe je jezelf een houding moest geven en vooral, hoe je je handen moest houden, werd die ruitvormige houding afgelopen verkiezingen zelfs symbool van de verkiezingscampagne. Met een poster van 2379 m2 naast Berlin Hauptbahnhof kon niemand meer om de Merkel-raute heen.

Desondanks kreeg je het afgelopen jaar een flinke bak kritiek over je heen. Duitsland werd overspoeld door vluchtelingen en zie je wel, riepen de populisten afgelopen december na de terroristische aanval bij de Gedächtniskirche in Berlijn, dat krijg je van dat “Wir schaffen das”. In plaats van direct je gedachten uit te kotsen op Twitter of Facebook, duurde het een dag voordat je reageerde. Je reactie was scherp doch bedachtzaam waarbij je alle Duitsers probeerde te verenigen. Want die eenheid van Duitsland is voor jou als kind uit de DDR onlosmakelijk met jouw regeerwijze verbonden.

En nu ga je ondanks alle kritiek die je over je heen kreeg toch weer op voor een vierde termijn als Bondskanselier. Gepusht door Obama om Europa als de laatste verdediger van het vrije Westen te beschermen tegen de grappen en grollen van Trump en “Brexit-leider” Theresa May. Liebe Angela, misschien zou je liever wandelen in Zuid-Tirol of elke avond keftedes willen eten bij je favoriete Griek, maar ik heb nog niet genoeg van je. Makkelijker wordt het niet, maar ik hoop dat jij de komende vier jaar nog steeds een leidend licht in duistere tijden kunt zijn.

Liebe Grüße,

Ilana’

Tessa HagenSpot het toekomstige vrouwelijke gemeenteraadslid

Door Tessa Hagen.

‘Zijn vrouwen betere leiders? Is er een specifieke vorm van vrouwelijk leiderschap? Een vorm van leiderschap waar de wereld nu, meer dan ooit, behoefte aan heeft? Als we tot een conclusie zijn gekomen vanavond, is dat er in elk geval niet genoeg vrouwelijke leiders zijn. In het buitenland niet; in Nederland niet. Politieke partijen zullen het niet meer wagen om – bij vrijwel uitsluitend mannelijke lijsttrekkers – geen vrouw op de tweede plaats te zetten. Maar zitten deze zogenaamde first ladies momenteel aan de onderhandelingstafel? Op GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg na, is het antwoord: nee.

Mede dankzij ons initiatief ‘Stem op een Vrouw’ keerde het thema ‘vrouwen in de politiek’ afgelopen tijd terug naar de praatprogramma’s en kranten. Drie vrouwen kwamen op basis van voorkeursstemmen in de Tweede Kamer. Een lichtpunt dat onze aandacht niet moet afleiden van het feit dat de netto man-vrouw verhouding verslechterd is; van 57 naar 52 vrouwelijke Kamerleden.

Nu het stof van de verkiezingen is gaan liggen richten wij onze pijlen op de volgende verkiezingen: die voor de gemeenteraad op 21 maart 2018. Immers, een politieke carrière begint vaak lokaal. Momenteel is 28% van de Nederlandse gemeenteraadsleden vrouw. Volgens onderzoek het logische gevolg van het lage aantal verkiesbare vrouwen hoog op de lijst, en het beperkte aantal vrouwelijke ‘reserve-kandidaten’ in geval van uitstroom. De praktijk blijft dat partijen vaak in bestaande netwerken vissen naar nieuwe raadsleden en niet actief scouten. Terwijl uit bijvoorbeeld Amerikaans onderzoek blijkt dat de kans dat een potentiële vrouwelijke kandidaat zich daadwerkelijk verkiesbaar stelt twee keer zo groot wordt als zij benaderd wordt door partijleden of politieke activisten.

Atria interviewde vele vrouwelijke raadsleden voor haar onderzoek. Wat bleek? Het moment dat iemand tegen hen zei: “Jij zou echt een goed raadslid zijn.” Was het eerste moment waarop ze er serieus over na dachten. Terwijl mannen zich vaak spontaan aanbieden als kandidaat, is het raadlidmaatschap voor vrouwen geen logische optie. Wil je dit doorbreken, dan moet je vrouwen actief werven. Een scan langs de websites van de grote Nederlandse politieke partijen leert ons dat je tot in de diepste krochten van de sites moet graven alvorens je iets vindt over de deadline voor de kandidatencommissies; een speciale oproep voor vrouwen om zich kandidaat te stellen ontbreekt al helemaal.

Wanneer partijen – ondanks hun met de mond beleden idealen – zelf weinig doen om de man-vrouw verhouding in de politiek gelijkwaardiger te maken – laten wij het dan voor hen doen. De oproep van Stem op een Vrouw luidt: Ken je idealistische, nieuwsgierige vrouwen met inlevingsvermogen, liefde voor debat en een hart voor hun omgeving? Vertel haar dan dat ze een fantastisch raadslid zou zijn. Laten wij samen alle potentiële vrouwelijke raadsleden aanmoedigen de poorten van (lokale) partijen te bestormen. Want een lokale politica, kan later zomaar de leider van het Vrije Westen worden.’

Onze programma's worden financieel mede mogelijk gemaakt door: