Global Trends

Wij zijn het volk

Schuilt er in iedereen een populist?
woensdag 5 okt 2016, 20.00
wo 5 okt 2016, 20.00
Grote zaal
Reageer

2017 wordt een cruciaal jaar voor Europa: in Frankrijk, Duitsland en Nederland vinden er verkiezingen plaats, waarvan de uitslagen wellicht een heel nieuw politiek landschap gaan opleveren. In Duitsland heeft populistisch rechts zich in de vorm van een nieuwe politieke partij, Alternative für Deutschland, definitief gemanifesteerd in de politieke arena. In Nederland heeft de PVV al langere tijd een groot gedeelte van de kiezers naar zich toe weten te trekken. Wat is de aantrekkingskracht van populistisch rechts, wie zijn deze stemmers, waar maken ze zich nou écht zorgen over en worden deze ontevreden burgers eigenlijk wel serieus genoeg genomen?

Documentaire

‘Wij zijn het volk’. Dit schreeuwen de duizenden boze burgers elke maandagavond op het grootste plein van Dresden. Het zijn de aanhangers van de Duitse politieke beweging Pegida en de nieuwe populistische partij, Alternative für Deutschland. Het zijn burgers die zich zich niet gezien en gehoord voelen door de huidige politiek en bang zijn voor de komst van vluchtelingen en de islamisering van Duitsland. Ze zijn niet de enigen. In 2017 vinden er in Frankrijk, Duitsland en Nederland verkiezingen plaats, waarvan de uitslagen wellicht een heel nieuw politiek landschap gaan opleveren. VPRO Tegenlicht reisde daarom af naar Dresden, de thuishaven van de Pegida-beweging, om te begrijpen wat er aan deze woede en angst ten grondslag ligt en hoe we weer met elkaar in gesprek kunnen komen, in plaats van populisten enkel weg te zetten als gevaarlijke gekken.

Programma

Tijdens de Tegenlicht Meet Up ‘Wij zijn het volk’ keren we van Duitsland weer terug naar eigen land. Is de ontwikkeling van het populisme in Nederland te vergelijken met dat van onze oosterburen; hoe staat het ervoor met onze kloof tussen elite en volk; welke rol speelt ‘politieke correctheid’ binnen ons debat; hoe groot is de stap naar rechts-populisme eigenlijk; en nemen wij onze ‘boze’ burgers en hun zorgen eigenlijk wel écht serieus (genoeg)?

Hiervoor gaan we in gesprek met Gabriël van den Brink (socioloog, filosoof, historicus, momenteel hoogleraar filosofische bestuurskunde), die in zijn afscheidsrede aan de Universiteit Tilburg betoogt dat de polarisering in de Nederlandse politiek het gevolg is van een morele leegte binnen diezelfde politiek -terwijl de maatschappij voortdurend met morele vraagstukken in aanraking komt. Hoe wordt die morele leegte ervaren door het volk en welke paralellen vallen er te trekken tussen Dresden en Amsterdam, Duitsland en Nederland? Hiervoor spreken we met de Amsterdamse -maar in Dresden gevestigde- filosoof Jurriën Rood over zijn onderzoek “De kwestie Pegida” naar de Pegida-aanhangers in zijn Duitse woonplaats. Hij vraagt zich af: “Heeft Pegida soms een punt? Verdienen ze een serieuzer antwoord dan ze krijgen, in de onmiddellijk gepolariseerde discussie? Bestaat er inderdaad een bedreiging en waardoor worden ‘we’ dan precies bedreigd?”.

Vervolgens gaan we met socioloog en politicoloog Merijn Oudenampsen in gesprek over de (gebrekkige) staat van het politiek debat in ons land, het (on)belang van politieke correctheid en zijn oproep tot onenigheid en de noodzaak om als samenleving beter te leren ruziën. Want ongeacht de uitkomst van de verkiezingen volgend jaar, vraagt deze onvrede nu al onze aandacht, merken Elmy Everaert en Els Vogel (Eigen Haard), die op dagelijkse voet te maken krijgen met onvrede en spanningen tussen bewoners en vluchtelingen in de wijk: hoe vind je de balans tussen twee verschillende behoeften?

woensdag 5 okt 2016, 20.00
Grote zaal
Deze 86 mensen waren aanwezig