Global Trends

Cultuurbarbaren

Hoe ziet de toekomst van kunst eruit?
woensdag 12 okt 2016, 20.00
wo 12 okt 2016, 20.00
Grote zaal
Reageer

Een beeldhouwwerk van een knielende Hitler werd onlangs verkocht voor zeventien miljoen dollar. Is kunst slechts een markt geworden waarbij alleen de bezoekersaantallen van musea of de sterrenstatus van de kunstenaar nog tellen? Alessandro Baricco, auteur van ‘De Barbaren’, ontwaart echter een nieuw cultuuroptimisme: kunstenaars van nu dienen zich te engageren met de werkelijkheid om ons heen.

Documentaire

Op de laatste editie van de Biënnale in Venetië werd er uit het werk van Karl Marx voorgelezen, terwijl in de haven privéjachten aanmeerden en kunstenaars door partijen als Rolls Royce worden gesponsord. Reden voor cultuurpessimisten om het ‘einde van de kunst’ te verkondigen. Kunst zou teveel in de greep zijn geraakt van kapitaal, sterrenstatus, design en digitale massacultuur. Zo niet volgens de Italiaanse auteur Alessandro Baricco. Hij betoogt dat onze cultuurbeleving zich alleen maar aan het aanpassen is. En dat zou ons juist optimistisch moeten stemmen. Om kunst nog betekenis-gevend te laten zijn, dient het zich te engageren met de maatschappelijke werkelijkheid om ons heen, zich te herladen met vers engagement. Baricco richtte daarom in Turijn een schrijfschool op om volgens deze opvattingen een nieuwe generatie geëngageerde schrijvers op te leiden. In VPRO Tegenlicht: een onderzoek naar de kunst van de toekomst.

Programma

Tijdens deze Tegenlicht Meet Up nemen we niet alleen de kunsten, maar ook de positie van de kunstenaar en de kunstwereld in haar geheel, onder de loep. Het staat er namelijk niet goed voor in de kunstwereld, stelt kunstcritica Anna Tilroe. In haar pamflet ‘De ja-sprong: naar een nieuwe vitaliteit in de kunst‘ beschreef Tilroe in 2010 al hoe de kunstwereld vast is komen te zitten tussen commercie en ontoegankelijke theorie. Radicale kunstenaars zijn salonhelden geworden, en de echt subversieve kunstenaar heeft zich verloren in het zogenaamde ‘discursieve’ circuit, stelt Tilroe. Hoe kan de kunstwereld zich uit deze spagaat werken?

Als de toekomst van de kunst in het engagement ligt, zoals Baricco stelt, hoe kan je er dan voor zorgen dat dit engagement wel toegankelijk blijft, en zich niet slechts op de kunstwereld zelf toespitst? Of is er dan niet meer van kunst te spreken, maar eerder van een sociaal project? Hierover gaan we in gesprek met Tabo Goudswaard (The Art of Impact) en cultuurfilosoof Maarten Doorman, die zich in zijn recente werk ‘De navel van Daphne‘ over dezelfde problematiek buigt: ‘mag alles in de kunst of zijn er grenzen? Moet de politiek zich met kunst bemoeien en kunnen de beeldende kunsten politiek zijn? Of verschuilen ze zich ten onrechte in een ivoren toren?’

Tot slot kijken we verder waar Baricco eindigt: de toekomst. Welke plek neemt kunst in binnen het snijvlak van wetenschap, theorie en sociaal activisme? Is de term kunst in de toekomst nog wel bruikbaar? Hoe gaat de kunstenaar zich tot zichzelf en anderen in de samenleving verhouden? En hoe ziet de cultuurbarbaar van de toekomst eruit? Hiervoor gaan we in gesprek met documentair theatermaakster Anoek Nuyens (‘Hulp‘ loopt nu in de zalen), socioloog en schrijver Ruben Jacobs (auteur van o.a. ‘Iedereen een kunstenaar‘); en de directeur van de ‘cultuurbarbaren’ organisatie Sonic Acts, Lucas van der Velden, die ook verantwoordelijk is voor het in de documentaire besproken Dark Ecology project.

 

woensdag 12 okt 2016, 20.00
Grote zaal
Deze 275 mensen waren aanwezig