De Stad

Publieke Middelen voor Burgerinitiatieven

In een serie bijeenkomsten verkennen we de mogelijkheden en werken we toe naar uitvoerbare voorstellen voor de lokale democratie. Deze keer hebben we het over of en hoe initiatieven van onder op kunnen beschikken over publieke middelen.
maandag 11 mrt 2013, 20.00
ma 11 mrt 2013, 20.00
Expo

De stadsdelen gaan op de schop, maar het is nog onduidelijk hoe de toekomst van de democratie er in de Amsterdamse buurten en wijken uit gaat zien. Burgerinitiatief Lokale Democratie neemt alvast een voorschot en gaat zelf op zoek naar gewenste nieuwe vormen. Het vertrekpunt is niet het huidige politieke bestel, maar het perspectief van maatschappelijke en burgerinitiatieven. In een serie bijeenkomsten verkennen we de mogelijkheden en werken we toe naar uitvoerbare voorstellen. Deze keer hebben we het over of en hoe initiatieven van onder op kunnen beschikken over publieke middelen.

In de eerste twee bijeenkomsten is duidelijk geworden dat er op vele terreinen van het maatschappelijk leven allerlei initiatieven worden ondernomen door groepen burgers.
De aard en de omvang van deze initiatieven verschillen, maar ze hebben wel enkele gemeenschappelijke kenmerken:

– Het initiatief wordt meestal genomen door buurtbewoners en vrijwilligers
– Deze bewoners betrekken medebewoners en deskundigen bij hun initiatief en
– Ze nemen verantwoordelijkheid voor taken en activiteiten in het publieke domein die door de overheid en het maatschappelijk middenveld niet (meer) of onvoldoende worden uitgevoerd
– De meeste initiatieven worden op kleine schaal gestart, maar kunnen snel uitgroeien tot activiteiten op een ruimere schaal.

De organisatievormen verschillen ook aanzienlijk; deze hangen sterk samen met de beoogde resultaten en het doel van een initiatief. Ze lopen uiteen van een actiegroep met een kleine actieve kern tot een wijkcentrum met vele activiteiten voor jongeren en ouderen tot een community die een eigen buurthuis runt of een trust of een coöperatie of een vereniging waar honderden mensen bij zijn aangesloten. Ze hebben gemeen dat ze gebaseerd zijn op de inzet van vele vrijwilligers. Voor sommige activiteiten wordt een beroep gedaan op de gemeenschapsmiddelen van de overheid of van welzijnsorganisaties en corporaties die leefbaarheidsinitiatieven willen stimuleren. In andere gevallen worden door middel van crowdfunding of een verdienmodel middelen gegenereerd die nodig zijn voor het realiseren van een initiatief.

In de derde bijeenkomst van Burgerinitiatief Lokale Democratie worden de verschillende methoden die zijn en worden ontwikkeld voor het verkrijgen van gemeenschapsmiddelen voor burgerinitiatieven belicht en besproken. We gaan hierbij in op de kernelementen en succesfactoren van de verschillende vormen, maar stellen ook expliciet de vraag naar hun waarde voor de vormgeving van de democratie op lokaal niveau en de betekenis die zij hebben voor de huidige financieringswijze van het publieke domein.

PROGRAMMA
Ilan Stoelinga (projectmanager Financiën in stadsdeel Oost) en Sander Meijer (adviseur buurtbegroting) zetten uiteen waarom Stadsdeel Oost het initiatief heeft genomen met een buurtbegroting en wat de perspectieven zijn voor het betrekken van bewoners en burgerinitiatieven bij het voorbereiden van een begroting.

Mellouki Cadat (MOVISIE en Indische Buurt Community) geeft aan hoe buurtbewoners worden getraind om zelf een eigen agenda op te stellen en daarmee de prioriteitstelling van de stadsdeelbegroting beïnvloeden.

Henk van Veen (voorzitter bewonersvereniging Gulden Winckel in Bos en Lommer) licht toe hoe bewoners prioriteiten hebben bepaald voor de besteding van de zgn. Vogelaargelden voor de wijkaanpak door middel van een stempel Goedgekeurd door bewoners. In de Transvaalbuurt hebben bewoners zelf een panel ingesteld, dat ingediende projectvoorstellen beoordeelt op realiseerbaarheid en uitvoerbaarheid.

Joop Hofman (auteur van de publicatie Op weg naar een burgerbegroting in opdracht van ministerie van BZK) vertelt hoe burgers zelf een begroting in elkaar kunnen zetten op basis van een stappenmodel dat ontleend is aan de jarenlange ervaringen opgedaan in Porto Alegre en andere Braziliaanse steden. Hij heeft tevens het meest vergaande project met budgetbestedingsrecht voor bewoners voorbereid in de gemeente Hoogeveen, waar vele honderden burgerinitiatieven worden gefinancierd vanuit een “pool” die is gevormd door samenwerking tussen de gemeente, drie corporaties en de politie.

Anne Stijkel (projectleider Kennis in Actie van Wij krijgen kippen) is uitgenodigd om toe te lichten hoe energiecoöperaties hun eigen verdienmodel oprichten om te voorzien in de financiering van hun initiatieven voor duurzame energie.

Nico Voskamp (voordekunst.nl) legt uit hoe kunstprojecten via crowdfunding op succesvolle wijze worden gefinancierd.

Het laatste deel van de bijeenkomst wordt gewijd aan het inventariseren van aanbevelingen vanuit de burgerinitiatiefgroepen richting lokale overheid, welzijnsorganisaties en corporaties voor een recht op co-financiering van burgerinitiatieven vanuit gemeenschapsmiddelen.

Burgerinitiatief Lokale Democratie is een samenwerking van individuen die werkzaam zijn bij Agora Europa, Pakhuis de Zwijger, Ministerie van Binnenlandse Zaken, Hogeschool van Amsterdam, Kennis Netwerk Amsterdam, Movisie, NetDem, Eigenwijks, Ouderen Advies Netwerk, Wijkcentrum d’Oude Stadt, wijkcentrum Ceintuur, Wijkontmoetingscentrum Buitenveldert, wijkopbouworgaan Watergraafsmeer, wijkopbouworgaan Rivierenbuurt, HTIB en Dynamo.