Westside Slotermeer: spelregels voor diversiteit en economische haalbaarheid

Een ruw verslag van De Coöperatieve Maatschappij #1 over Westside Slotermeer.
Reageer

Op 6 oktober gingen we in gesprek met Richard Gerritsen over de coöperatieve bewonersvereninging Westside Slotermeer.  Hij vertelde over zijn werk om deze bewonersvereniging op eigen benen te krijgen. Hij vertelde ook over de spanning die hij ervaart om dit voor elkaar te krijgen in een zeer diverse buurt.

Activiteiten in het gebouw van Westside moeten passen bij de diverse buurt. Tegelijk mogen deze activiteiten niet meer kosten dan ze aan geld inbrengen. Mag Westside ja zeggen tegen een activiteit die vooral geld inbrengt, maar waarop de buurt niet echt zit te wachten. Mag Westside nee zeggen tegen een activiteit waarop de buurt juist wel zit te wachten, maar die veel geld gaat kosten? Deze vragen stonden op dee avond centraal.

In een steeds meer individualiserende, verdichte (vol gebouwde) en diverse stad zijn coöperaties als Westside Slotermeer belangrijk als de maatschappelijke borging van de leefbaarheid in de wijken. Een coöperatie betekent in de letterlijke zin ‘samen opereren’. Het betekent dat je individuele mogelijkheden kunt overstijgen door met meerdere leden voorzieningen te realiseren die je als individu niet kunt bekostigen.

  • Wat betekent dat voor de programmering van Westside?
  • Ga je als coöperatie voor de financieel best lopende projecten omdat deze de exploitatie vergemakkelijken of blijf je trouw aan je doelstellingen gericht op het bevorderen van een veerkrachtige buurt, inclusiviteit in de coöperatie en in de buurt en het verbinden van bewoners met elkaar?
  • Hoe programmeer je zo dat iedereen mee kan doen?
  • Kun je een project wat zich economisch zelf moet redden (zonder subsidie opereert) blootstellen aan weerstanden en animositeit tussen bewoners met verschillende culturele achtergronden of de inzet van kwetsbare mensen?
  • Hoe kun je bevorderen dat de leden over onbekendheid met elkaar, weerstanden en vooroordelen heenstappen zodat ze kunnen ervaren dat er samen iets te winnen is?

Hierover gingen we in gesprek aan drie tafels.

Gesprekstafel 1 |  Economie | Jurgen van der Heijden

Hoofdvraag: Hoe ga je niet failliet?

Een aantal activiteiten lijkt inpasbaar in het gebouw van Westside en kan helpen om de huur op te brengen:

  • Kinderopvang, naschoolse opvang
  • Dagopvang ouderen, die helpen op de kinderen te passen
  • Catering, nu er toch al horeca is, en onder meer gedaan in het kader van de dagopvang
  • Re-integratie door mensen die o.m. werken in horeca en catering
  • Uitzendbureau nu er ook al re-integratie is
  • Productie van ambachtelijke spullen, in verlengde van naaiatelier dat er al is, en ook dit kan bijdragen aan dagopvang en aan re-integratie, misschien zelfs aan naschoolse opvang

Van een aantal van deze activiteiten hebben we vastgesteld dat ze appelleren aan diverse doelgroepen en dus niet in de weg staan van een brede programmering.

Ook hebben we vastgesteld dat Westside van bijzonder waarde gaat zijn in Nieuw-West, gegeven de stedelijke verdichting die daar te verwachten is. Wel zien we een groot risico in het laten lopen van grote hoeveelheden geld naar Westside om zo een soort sociaal vangnet te gaan zijn bij deze verdichting. Immers, veel geld zorgt niet dat groepen samen aan de slag gaan, maar zich juist los van elkaar kunnen ophouden binnen Westside. Hier ligt dus een dilemma dat voorlopig oplosbaar is door Westside in elk geval te laten voortbestaan, ook als niet lukt om binnen een paar jaar de begroting rond te krijgen.

Gesprekstafel 2 | Economie | Martien Kuitenbrouwer

Hoofdvraag: Hoe ga je niet falliet?

  • spelregels moeten voor iedereen vanaf het begin af aan helder zijn: (economische) zelfstandigheid is voorwaarde om duurzaam te kunnen overleven. Dat betekent ook dat diegenen die het niet redden, niet persé gered moeten worden. Coöperatie als geheel zou dat moeten nastreven en in spelregels vast moeten leggen
  • Ruimte voor ondernemerschap is noodzakelijk; anders komt er geen geld (of waarde) binnen. hierbij moet/kan WPI (gemeente) ondersteunen, ook in het maken van ruimte (er is meer mogelijk dan gedacht)
  • Wat is de juiste vraag? Hoe ga je niet failliet of hoe creëer je waarde? Waarde creëren vertaalt zich niet alleen in (direct) geld
  • Wat is collectieve waarde ten opzichte van de individuele waarde voor de leden? Dit moet worden vertaald en afgesproken (zie spelregels)
  • Potentieel om succesvol te kunnen zijn als coöperatie, als economisch autonome entiteit heeft veel met locatie te maken. Horeca of verhuur van ruimtes is daarvan voor een belangrijk deel afhankelijk
  • ‘Aapjes kijken’ is wellicht een interessant verdien model voor coöperatie(s) in Nieuw-west? (‘zo doen wij dat hier’)

Gesprekstafel 3 | Programma | Richard Gerritsen en Simea Knip

Hoofdvraag: Hoe programmeer je zo dat iedereen mee kan doen?

  • Hoe lang zijn er professionals nodig? Kun je het na de opstartfase aan de buurt overlaten? Of moet er in het belang van de continuïteit altijd een professional bij betrokken blijven? Kun je na twee jaar nieuwe bewoners het stokje over laten nemen (professionaliseren)?
  • Hoe kun je leefbaarheid kapitaliseren? M.a.w. hoe maak je inzichtelijk welke (sociale en maatschappelijke) opbrengsten WestSide voor de buurt oplevert?
  • Wat is belangijker, het invullen van het gebouw, of passend aanbod voor de buurt? Zorg voor een goede verhouding. Eventueel aanhaken bij social-return programma van commerciële partijen?
  • Aanbod voor voor verschillende groepen in de buurt. Hoe zorg je dat iedereen elkaar ontmoet? De ALV is een geschikt moment. Het café is transparant, dus je ontmoet elkaar op een natuurlijke manier.

Gesprekstafel 4 | Programma | Kees Onderwater

Hoofdvraag: Hoe programmeer je zo dat iedereen mee kan doen?

  • In het vooronderzoek van Westside in Slotermeer bleek dat verschillende groepen gebruik wilde maken van de beschikbare ruimtes. Zonder meer verhuren aan groepen uit de buurt houdt segregatie in stand. Ontmoeten van elkaar zal/kan meerwaarde creëren. Immers de kwaliteiten, creatieve ingevingen en ideeën van de verschillende groepen en bewoners kunnen weer nieuwe initiatieven en activiteiten genereren. Hoe kun je als coöperatie bevorderen dat de groepen elkaar meer en intensiever ontmoeten?
  • Hoe organiseer het zo dat de meerwaarde van elkaar ontmoeten en met elkaar aan de slag gaan operationeel wordt voor de verschillende groepen die gebruik maken van Westside?
  • Het advies van de deelnemers aan de gesprekstafel aan Westside is om (meer) in te zetten op het faciliteren van ontmoetingen tussen de verschillende groepen. Er werden al wat ideeën genoemd zoals atelierweekend, muziekconcours, kunst en cultuur bijeenkomsten met een multiculturele invulling en kinderactiviteiten/opvang.
  • Belangrijk is dat de verschillende groepen zelf in de gelegenheid worden gebracht (verlokken en verleiden!) om met elkaar een dergelijke integrale programmering te realiseren. Daarbij is een extra moeilijkheidsgraad mensen met sociale en psychische beperkingen mee te laten doen.

Wat missen we nog?

Was jij bij deze avond aanwezig en wil je nog iets kwijt? Laat dan hieronder je reactie achter. Wij nemen alle reacties mee in het eindproduct: de oogst van drie avonden ‘De Coöperatieve Maatschappij‘.