Daan Roosegaarde: “Ik hoop op radicaliteit in de Challenge”

Een interview met Daan Roosegaarde over de Challenge Stad van de Toekomst
Reageer

“Innovatie zit in ons DNA en in ons landschap, maar we moeten blijven investeren in nieuwe ideeën willen we overleven“, zegt Daan Roosegaarde van Studio Roosegaarde. “Ik hoop dat de Challenge Stad van de Toekomst een paar radicale voorstellen oplevert.”

Daan Roosegaarde is een bekend kunstenaar en innovator. Beroemde werken van hem zijn lichtgevend asfalt, een energie-opwekkende dansvloer, de jurk Intimacy die transparant kan worden bij opwinding, en een magnetisch veld dat de luchtvervuiling in Beijing aanpakt. Hij is ook gevraagd om de Afsluitdijk een extra dimensie te geven met licht en interactie. Hij heeft exposities gehad in onder meer het Rijksmuseum in Amsterdam, in het Britse Tate Modern en het nationale museum van Tokyo.

Wil je met je kunst iets bereiken?

“De wereld verandert gewoon. Als we denken dat alles bij het oude blijft en dat het vanzelf wel goed komt, veranderen we in een groot openluchtmuseum. Bovendien zouden we letterlijk verzuipen als we niets doen. Een belangrijk deel van Nederland ligt onder de zeewaterspiegel, maar niemand maakt zich daar erg druk over. Het is mooi om daar wel bij stil te staan en daarom maakte ik een licht kunstproject op het Museumplein in Amsterdam. Het blauwe licht gaf de illusie dat je onder water stond.

Zo zou Nederland eruit zien zonder waterwerken, het is een virtuele overstroming. Een soort droomlandschap, aan de ene kant poëtisch maar aan de andere kant ook een beetje eng. Hiermee zie je de kracht en de kwetsbaarheid van het landschap waarin jij en ik leven. Dat landschap geef ik vorm maar ik vind het ook mooi om naar een stukje verleden te verwijzen.”

Daan Roosegaarde heeft vele prijzen gewonnen. De laatste was dit jaar nog, als ‘Talent van het Jaar’. Voor de Stad van de Toekomst is hij gevraagd om voorzitter van de jury te zijn.

Wat vind je van de inzendingen voor de Stad van de Toekomst?

“Ik ga die pas bekijken na de sluitingsdatum op 8 juni. Ik kan wel zeggen dat onze studio dagelijks veel telefoontjes en e-mails binnenkrijgt van mensen die zeggen dat ze een goed idee hebben. Dat is allemaal prachtig maar het is ook goed dat er een bredere context is voor een idee, en daar is deze prijsvraag voor. Een goede overheid investeert in nieuwe ideeën om toekomstbestendig te zijn. Dat kunnen ze niet allemaal zelf verzinnen.

Ik hoop op radicaliteit. Dat er vernieuwende dingen worden bedacht waar ik zelf nog niet op gekomen ben. Zoals voor de toekomst van afval. Of de toekomst van mobiliteit. Of het gaat over energie, gezondheid of licht. De wereld verandert heel snel door de technische vernieuwing en doordat we steeds weer andere dingen verlangen.

De Challenge geeft een index van de mogelijkheden. Er wordt twintig keer tienduizend euro uitgegeven, plus consultancy van hoe je van idee naar uitvoering komt. Dus daar kunnen mensen echt wat mee. De twintig finalisten mogen bovendien meedoen aan de Urban Accelerator, die loopt van september 2015 tot maart 2016. Op 14 april 2016 staan de beste initiatieven op het podium tijdens de Innovatie-estafette 2016.”

Hoe ziet de stad er in de toekomst uit?

“De slimme stad gaat met name over de slimme mens. Hoe maken we ruimtes die handiger en poëtischer zijn? Dat kan met behulp van technologie. Je kunt bijvoorbeeld gaan nadenken hoe je energie kunt halen uit water, of dat je een Facebookplein maakt waar mensen elkaar in het echt ontmoeten, in plaats van achter hun iPhonescherm te zitten en op ‘like’ te klikken. De mogelijkheden zijn heel breed en ik wil daarin niet een voorkeur uitspreken. Dat zou ook zonde zijn voor de mensen die nog moeten insturen.

Van mij hoeft het echter geen app te zijn. Ik kijk persoonlijk liever naar ruimtelijke zaken, objecten, tastbare dingen waarin de virtuele wereld en de fysieke versmelten. Maar dan spreek ik puur voor mezelf. Uiteindelijk moet de volledige jury een beslissing nemen. Er zitten nog twee mensen in die kijken vanuit verschillende disciplines.

Ik weet dat er veel verborgen kapitaal is in Nederland. Op de universiteiten, binnen zzp’ers. Overal eigenlijk. Alleen die staan te ver af van de CEO’s en de ministers van ons land. Een goede prijsvraag kan daarbij helpen. Het zet ook een bepaalde toon en boodschap neer en helpt om dat ook weer concreet te maken. Mensen zijn geen belastingbetaler maar wereldburgers. Samen maken we de toekomstige wereld.”

Interview door: Regien Wiggers – 18 mei 2015, voor Agenda Stad