Een blik op Dukenburg

Met Qader Shafiq in gesprek over het stadsdeel Dukenburg in Nijmegen.
Reageer

Op 29 november reist het Leernetwerk af naar Dukenburg, een stadsdeel in Nijmegen. Wat is dit voor stadsdeel en wat is tijdens deze expeditie de opgave? In gesprek met huidig bewoner Qader Shafiq, directeur bij Bureau Wijland Nijmegen, dichter en columnist.

Hi Qader! Wie ben jij en wat doe jij?
‘Hi! Ik ben Qader, een man en 50 jaar oud. Ik ben als vluchteling naar Nederland gekomen en woon sinds mijn 25ste in Nijmegen. Ik ben zowel dichter als columnist en schrijf vóór en over mijn wijk. Daarnaast ben ik werkzaam bij Bureau Wijland Nijmegen, een advies- en projectbureau. Als directeur van dit bureau zet ik mij in als schakel tussen burgerinitiatieven, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen. Centraal staat het verbinden van ambities met concrete projecten en het bevorderen van ontmoeting, verbinding en kennisdeling. Bureau Wijland heeft als missie bij te dragen aan duurzame en leefbare samenleving. Naar mijn mening kan dit enkel gecreëerd worden wanneer iedereen betrokken wordt. In deze context omvat ‘iedereen’ een groep mensen met een diversiteit aan culturen, sociaal economische achtergronden, religie, leeftijd, sekse en seksualiteit.’

Zo ook is deze visie nodig bij het renovatieproces van Dukenburg.

Wat is Dukenburg nu eigenlijk voor stadsdeel?
In 2016 vierde Dukenburg zijn 50 jarige jubileum. Hierbij vierden wij zowel het groen als de nationaliteiten in Dukenburg. In de jaren 70 kwamen hier voornamelijk mensen uit andere delen van Nederland wonen. Ook gastarbeiders en mensen met migratieachtergrond vestigden zich in Dukenburg. Zo ontstond hier een pluriforme samenleving, waarbij jonge gezinnen van verschillende nationaliteiten samen in één straat leefden.

Helaas ontbrak er een slimme woonvisie in Nijmegen. Hierdoor kampt Dukenburg vandaag de dag met vergrijzing waarbij veel ouderen nog steeds in gezinswoningen wonen en tegelijkertijd zowel gezinswoningen voor jonge (nieuwe) gezinnen als goedkope betaalbare senioren- en juniorenwoningen ontbreken. Deze toename van schaarste op de woningmarkt en een degradatie van de diversiteit van verschillende soorten woningen heeft ertoe geleid dat Dukenburg haar oorspronkelijke populatie is veranderd. Tenslotte, ontbreekt Dukenburg aan een economische visie: faciliteiten als een winkelcentra en cafeetjes voor jongeren bestaan hier niet.

De gemeente van Nijmegen voelt zich genoodzaakt iets aan deze vergrijzing en economische achteruitgang te doen. De gemeente wilt het stadsdeel renoveren en aantrekkelijker maken voor andere doelgroepen zoals jongeren en jonge gezinnen. Tijdens dit proces is echter de vraag hoe belangen van zowel de nieuwe als de huidige bewoners behartigd kunnen worden. Het bevorderen van belangen van beide groepen is belangrijk voor het behoud van onze sociale cohesie.’

Hoe ziet jouw Dukenburg van de toekomst eruit?
‘Dukenburg is erg groen en staat bekend om zijn architectonische terminologie: ‘de bloemkool locatie’. Dit houdt in dat rondom de huizen veel groen staat. Het barst hier van de mooie parkjes en de fluitende vogeltjes. Het groen in ons stadsdeel moet worden gekoesterd. Ik hoop dat in de toekomst de bewoners in Dukenburg meer betrokken raken bij duurzame initiatieven in ons stadsdeel. Bijvoorbeeld initiatieven die enerzijds woningen verduurzamen en anderzijds nieuwe, duurzame woningbouw bevorderen. Ook hoop ik meer betrokkenheid te zien bij initiatieven van het aanleggen en/of behouden van moestuinen.

Naast het rijkdom aan groen, bezit Dukenburg – zoals eerder genoemd – een rijkdom aan nationaliteiten. Ik hoop dan ook dat de samenstelling de gemeenschap zijn pluriformiteit behoudt. Bij Dukenburg haar renovatieproces moet rekening gehouden worden met alle diverse betrokkenen. Het renovatieproces van ons stadsdeel moet vanuit een representatieve vertegenwoordiging bewerkstelligd worden. Bovendien, hoop ik dat de burgers betrokken worden. Co-eigenaarschap bij een gebiedsontwikkelingsproces is belangrijk. Niet alleen omdat burgers op die manier inspraak hebben op hun eigen woongebied, waardoor zij zich meer ‘eigenaar’ voelen van hun woongebied, maar ook omdat de renovatie van Dukenburg zo inclusief wordt. Bij deze opgave is inclusief te werk gaan nodig voor het vormen van een nieuwe gemeenschappelijke identiteit en het bevorderen van sociale cohesie in Dukenburg. Dit betekent dus tegelijkertijd dat alle instituties in Dukenburg inclusief moeten worden.’

De zon scheen volop. In de blauwe hemel wiegden de wolkstipjes. De vrolijke vogels zongen. Het bos bereidde zich voor op de komst van de lente. In de verte kon je het noodopvangcentrum Heumensoord zien. Voor het centrum zag je kleine kinderen die niets van de zorgen van volwassenen weten, vrolijk spelen. Een jonge vrouw die overtuigd was dat zij de grenzen van de vrijheid bereikt had, leerde op een kinderfiets fietsen

– Qader Shafiq