De Zwijger spreekt met… Harro Boven

Over het basisinkomen en een radicaal nieuw belastingstelsel.
Reageer

Harro Boven is niet enkel een jonge ondernemer, maar ook voorvechter van het basisinkomen. Hij zet zich in voor een nieuw belastingstelsel: het zogeheten negatieve inkomstenbelastingstelsel dat het basisinkomen kan financieren. Met zijn concreet uitgewerkte financieringsvoorstel eindigt Harro het utopische wensdenken van het basisinkomen. Benieuwd hoe dit er precies uit ziet? Kom dan woensdag 28 november naar Tegenlicht Meet Up#142: Ons Basisinkomen!

Hi Harro! Leg eens uit, waarom is het doorvoeren van het basisinkomen belangrijk?
‘Laat ik beginnen bij het schetsen van ons huidige sociale zekerheidsstelsel, dat inefficiënt en zeer complex is. In Nederland leven 1,2 miljoen mensen in armoede. Gemeenten krijgen de opdracht om zo weinig mogelijk uitkeringen te geven. Dit kost immers geld uit hun begroting. Daarom verdrinken de mensen die financiële steun hard nodig hebben vaak in een moeras van bureaucratische regelingen, waardoor zij steun vaak niet krijgen.

Mensen die via een uitkering wél financiële steun krijgen, gaan er financieel niet tot nauwelijks op vooruit wanneer zij een baan met minimumloon accepteren of aan de slag gaan als zzp’er. In deze situatie loont werk niet. In beide situaties – mét of zonder financiële steun – leeft deze groep mensen nog steeds in armoede.

Daarnaast verandert onze arbeidsmarkt met een grote snelheid. Hierbij centraal staat de flexibiliteit van de flexwerkers. Helaas brengt deze flexibiliteit ook onzekerheid. Ons huidige sociale zekerheidsstelsel belet ons niet van deze onzekerheid. Ik wil graag voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen.

Om die reden is het belangrijk verandering te brengen in ons huidige sociale zekerheidsstelsel. Hoe mooi zou het zijn als ons belastingstelsel daadwerkelijk armoede in Nederland uitroeit, ervoor zorgt dat werken loont, ons sociale zekerheidsstelsel versimpelt en een basiszekerheid biedt! En wat als ik nu vertel dat dit mogelijk is bij het invoeren van het basisinkomen middels een negatieve inkomstenbelastingstelsel?’

Wat is de maatschappelijke impact van het basisinkomen?
‘Het veranderen van een complex systeem als het sociale zekerheidsstelsel zal zeker bepaalde gevolgen met zich mee brengen. Wat deze gevolgen precies zijn, kan ik niet vertellen. Deze zijn onvoorspelbaar. Wél hoop ik dat het invoeren van een basisinkomen kan zorgen voor meer basiszekerheid bij mensen, en dus ook meer rust. Het basisinkomensexperiment in Dauphin, een stad in Canada, laat ons zien dat mensen (wegens minder zorgen) gezonder zijn en hierdoor minder zorg nodig hebben. Bovendien staat het basisinkomen mensen toe om naast het werken andere activiteiten meer te doen. Mensen krijgen dus meer de vrijheid om te doen wat ze echt belangrijk en leuk vinden. Ook laat dit experiment ontwikkelingen zien als een afname van criminaliteit. Tenslotte ben ik er zelf van overtuigd dat het ondernemerschap vooruitgang boekt wanneer mensen een basiszekerheid hebben.’

Een basiszekerheid haalt de potentie bij mensen naar boven.

Waarom is het basisinkomen echter nog steeds een discussie?
‘Het invoeren van een basisinkomen middels een negatieve inkomstenbelasting is een grote verandering en daarom moeilijk politiek verkoopbaar. Politici zijn bang voor grote veranderingen. Bovendien geef ik eerlijk toe dat op korte termijn het invoeren van een nieuw belastingstelsel risico’s met zich meebrengt. In mijn financieringsvoorstel voor het basisinkomen wordt bijvoorbeeld de huurtoeslag afgeschaft. Voor mensen die hun huur niet kunnen betalen van hun basisinkomen zullen overgangsregelingen moeten worden bedacht. We moeten echter niet vergeten dat het vasthouden aan het oude stelsel uiteindelijk nog een veel groter risico is!

Maar hoe maak je de politiek klaar voor zo’n grote verandering? Ik denk dat het goed is om de tijd te nemen voor het zoeken naar werkbare varianten van het basisinkomen en het draagvlak hiervoor. Maar we moeten wel nu al beginnen!’

Harro Boven gaat op woensdag 28 november in het programma Tegenlicht Meet Up#142: Ons Basisinkomen met andere experts in gesprek. Reserveer hier