De Zwijger spreekt met… Arno van Herwijnen

Over klimaatverandering, regenwater en bier.
Reageer

Arno van Herwijnen breekt met Rainbeer een lans voor het slimmer gebruik van regenwater. Hij ondersteunt lokale brouwers bij het maken van regenbiertjes en probeert op deze innovatieve manier mensen bewust te maken van de mogelijkheden die regenwater ons biedt. Op 12 maart is hij als spreker te gast in Pakhuis de Zwijger bij de Waterschapshow.

Hoi Arno, je ontwikkelt regenbiertjes, maar je bent ook spreker, hoe kan ik jouw functie bij Rainbeer het beste omschrijven?
[Arno lacht] Ja, ik ben officieel mede-eigenaar van Rainbeer. We hebben eigenlijk nog niet een funky naam zoals je bijvoorbeeld bij Tony’s Chocolonely ziet. Maar we noemen onszelf ook wel voorvechters, voorvechters voor het gebruik van regenwater. Het is niet echt een functietitel, maar in principe is dat wel hoe het ontstaan is, en wat ons drijft.

Wat inspireerde jullie om regenwater te gebruiken voor het brouwen van bier?
Mede-eigenaar Joris Hoebe deed als docent aan de HvA mee aan een project rondom het bewust maken van bewoners op het gebied van klimaatverandering. Het gaat aan de ene kant in korte tijd harder regenen en aan de andere kant wordt het steeds droger. Hoe kun je mensen daarvan bewust maken en over laten gaan op actie? Joris was thuis met een HEMA brouwpakket bier aan het brouwen en het regende een keer buiten. Toen dacht hij, als ik dat kraanwater nou vervang door regenwater, wat dan? Rainbeer was geboren. Hij is vervolgens naar Brouwerij De Prael gegaan en daar is de eerste batch officieel regenbier gebrouwen en verkocht. Nu helpen wij lokale brouwers om een biertje van regenwater te maken en hebben wij zes biertjes gemaakt met vijf verschillende brouwers in Nederland. Bovendien merken wij nu dat het biertje een heel mooi middel is om het verhaal over klimaatverandering te vertellen.

Jullie helpen dus niet alleen bij het brouwen van bier maar willen ook dat verhaal vertellen.
Precies. Regenwater is een hyperlokale grondstof en in een ideale circulaire economie kijk je zo lokaal mogelijk naar de beschikbare grondstoffen. Regen dat op het dak van je huis of bedrijf valt, zou je dus eigenlijk gewoon moeten gebruiken. Op dit moment zien we regenwater vooral als afval: zo snel mogelijk het riool in of de stad uit, terwijl het juist een mooie grondstof is. Het komt van boven, dus het is er gewoon en het is direct beschikbaar. We zijn nu druk bezig om inzichtelijk te maken wat de kleine verschillen in regenwater zijn op verschillende plekken, op verschillende tijdstippen of op verschillende tijden in het jaar. Daarnaast creëren we een lokaal regenverhaal rondom elk biertje. In Friesland heet ons biertje de Friese Boezem, omdat de boezems in Friesland zo belangrijk zijn bij het opvangen van overtollig regenwater. In Nijmegen hebben we de Parapluvius, omdat de stad Romeinse wortels heeft. Binnenkort gaan we ook naar Nijmegen om een afkoppeltraject te starten wat mensen hun regenpijp letterlijk gaan afzagen. Regenwater hoeft niet het riool in.

Wat verwacht je van het programma op dinsdag?
De waterschappen hebben een beetje een onzichtbare rol, het gaat heel erg om zekerheid: de zee buiten houden, gebieden leefbaar houden. Ik denk dat zo’n avond als dinsdag zorgt voor verbreding, en aandacht genereert voor klimaatadaptatie, de rol van de waterschappen en de rol van water in onze samenleving. Water is super essentieel, maar omdat het al zo lang goed is gegaan, vermindert de publieke aandacht voor het thema. Daar is zo’n show natuurlijk goed voor tijdens de verkiezingen, om dat weer helder te krijgen. Ik vind het superleuk dat jullie inderdaad niet alleen de waterschappen uitnodigen, maar ook wat jonge mensen zodat je verbreding van die discussie hebt.

Wat verwacht je zelf toe te gaan voegen aan die discussie?
Het grootste vraagstuk waar wij tegenaan lopen is dat er geen regels zijn voor het gebruik van regenwater. Al het kraanwater komt ofwel van grondwater, ofwel van oppervlaktewater. Regenwater wordt hier niet in benoemd. Het is een grijs gebied. Dat is heel spannend, maar ook heel moeilijk. Wij zijn nu zelf bezig regels te schrijven, en een testprogramma te ontwikkelen om te kijken wat de kwaliteitseisen zouden moeten zijn. Dinsdag is dus een heel leuk moment om aan zo’n waterschap te vragen van; jongens, wat kunnen jullie doen om het regenwatergebruik te stimuleren en wat is jullie rol daarin?

Tenslotte, hoe verander jij de wereld?
Wat wij heel erg willen is de effecten van klimaatverandering als kans te zien, als kans om nieuwe oplossingen te creëren. Er gaat veel gebeuren op het gebied van klimaat en je kan het repareren en klein houden, maar wij willen het niet alleen repareren. Wij willen het ook juist mooier maken. Van overtollig regenwater, dat een probleem kan zijn, maken wij bier. Het is niet zo’n doem-scenario waar je bang van wordt, het is ook een biertje en het is leuk. Daar willen we mensen bewust van maken, het biertje als conversation starter: wat kan jij doen? Dat heeft een veel positievere connotatie. We maken er een feestje van, one beer at the time!

Dinsdag 12 maart is Arno aanwezig in Pakhuis de Zwijger bij het programma De Waterschapshow.
Reserveer je plek hier.