Nieuwe bestemming in zicht

Hoe transformeren we het Bajes Kwartier, Oostenburg en Cruquius tot een nieuw stukje stad?
Reageer

Op 7 november startte de nieuwe programmareeks We Build the City: een serie waarbij we samen met ontwikkelaars, ontwerpers, beleidsmakers en andere belanghebbenden in gesprek gaan over toonaangevende gebiedsontwikkelingen. Tijdens de kick-off stonden 3 Amsterdamse gebieden in transformatie centraal: het Bajeskwartier, het Cruquiuseiland en Oostenburg.

Bajes Kwartier

De zes grijze gevangenistorens, de honderden studentenwoningen en het Bajesdorp. Ze staan allemaal op het terrein waar AM met het winnende plan van de tender zal gaan bouwen. In het gebied komen 1350 woningen. Dit is de – door de gemeente vastgestelde – maximale hoeveelheid woningen. Volgens AM had dit aantal wel hoger mogen zijn, gezien de druk op de Amsterdamse woningmarkt en de verdichtingsopgave.

Gemengd én betaalbaar?

Om het gebied gemengd en betaalbaar te maken voert AM de norm 30% sociale huur en 70% vrije sector in. Toch wordt het nog spannend of het echt voor alle Amsterdammers betaalbaar wordt. De maximumprijs van een sociale huurwoning is momenteel namelijk €710 euro.

Dries Drogendijk (gemeente Amsterdam) is in ieder geval fan van het project: “Het is een mix van verschillende woningen. Kwaliteit en ambitie spat ervan af, en dat zie je niet zo heel vaak”. Uit de zaal wordt gevraagd of er ook nagedacht is over deelconcepten. Een eigen auto bezitten is immers alweer passé, en parkeerplaatsen zijn hartstikke duur. Johan Snel (AM): “Er wordt inderdaad gebruik gemaakt van deelconcepten. Hierbij willen we verantwoordelijke gebruikers belonen, zo kunnen ze hun elektrische Smart bij goed gebruik een dag inruilen voor een Tesla.” Tijdens alle presentaties gaven Arda en Maud, Rising Stars van de Vastgoedmarkt, vanuit hun verfrissende perspectief commentaar op de ontwerpen. Hierbij kijken ze onder andere naar dichtheid, duurzaamheid en gezondheid.

Cruquiuseiland

In het Oostelijk Havengebied is Amvest verantwoordelijk voor de planvoorbereiding, het planologisch proces en de uitvoering.

Karst Hagedoorn (Amvest) vertelt ons over het belangrijke verschil tussen het Bajeskwartier en het Cruquiuseiland. Bij Cruquius zijn er ontzettend veel grondeigenaren (die soms niet wisten dat ze daar grond bezaten), terwijl er bij het Bajeskwartier één eigenaar is. Hiervoor is een spelregelkaart gemaakt. Deze spelregels bieden veel ruimte om te verdichten, maar dat is niet de richting die Amvest op wil. Ze mikken juist op een combinatie van verdichten en openbare ruimte zodat het gebied leefbaar blijft. Dit resulteert in een plan met veel openbare ruimte rond de oude gebouwen en grote verdichting op de andere plekken.

Water voor iedereen

Het water is een enorme aantrekkingskracht voor het eiland. Om deze kracht te benutten wordt de kade toegankelijk gemaakt voor iedereen. Wonen aan het water is er daardoor niet bij. Een ander pluspunt van het eiland zijn de vele mogelijkheden voor duurzaamheid. Amvest heeft alles uit de kast getrokken om het eiland te verduurzamen. Hagedoorn: “Op gebied van duurzaamheid: infrastructuur voor gas lag er al. We hebben ervoor gekozen om toch gasloos te gaan bouwen, nog vóór Amsterdam besloot gasloos te gaan. We hebben de grootste warmte/koudeopslag van de eerste fase van Europa gemaakt. Ook maken we gebruik van bodemwarmte en het water van de entrepothaven.”

Oostenburg

Oostenburg ligt in het centrum van Amsterdam. Het behoort tot een geschiedenisrijk gedeelte van Amsterdam. Er staan nog een paar andere hallen op het eiland, deze blijven gehandhaafd volgens Maarten Lankester (Urhahn). “Het wordt een echte pandenwijk, en dat betekent dat er geen grote bouwblokken komen”. Net als bij het Bajeskwartier wordt de norm 30/70 aangehouden. Omdat Urhahn de identiteit van Oostenburg wil behouden blijft het zo dat er maar een aantal plekken zijn waar je het eiland op of af kan. Het uitgangspunt van de spontane stad wordt veel in het plan toegepast. Zo zijn organische openbare ruimtes en verbindingen belangrijk.

Geen parkeerplekken op maaiveld

In het gebied is de auto te gast, er zullen grote bovengrondse parkeergarages komen waar alle auto’s in geplaatst moeten worden. Als dat niet genoeg blijkt te zijn kunnen er in de toekomst meer garages bijkomen. Er komen sowieso geen parkeerplaatsen op het maaiveld.

Bouwstop tijdens crisis?

De crisis is over. Toch? Om te zorgen dat de bouw niet stilgelegd hoeft te worden in nieuwe crisistijden vindt er in Oostenburg gemengde stadsontwikkeling plaats. Dat betekent dat er geen grote plannen zijn met 1 soort typologie, maar dat er gebouwd wordt met verschillende typologieën. Zelfbouw is bijvoorbeeld zo’n partij die vaak makkelijker op gang komt in de crisis. Hierdoor is het totale eiland beter bestendig tegen stillegging in de crisis.

Bouwen binnen de stad

De – toch al enorme – druk op de woningmarkt in Amsterdam blijft toenemen. Hierdoor is het transformeren van verouderde binnenstedelijke gebieden ontzettend populair. Wel met een kanttekening: zoals te zien is tijdens de avond is bouwen in de stad complexer en tijdrovender dan daarbuiten. Op Cruquius kan nu al gewoond worden, naar verwachting is dit dan ook het eerste van de drie projecten die af zal zijn. In zowel Oostenburg als in het Bajes Kwartier kunnen de eerste bewoners in 2020 wonen.