“Mensen hebben mensen nodig”

Welke woonvormen kunnen eenzaamheid onder ouderen tegengaan of voorkomen?
Reageer

Ouderen hebben een verhoogde kans op eenzaamheid en blijven steeds langer thuis wonen. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ouderen niet vereenzamen? Op 7 november organiseren we in het kader van de Aanpak Eenzaamheid, in samenwerking met Gemeente Amsterdam, een avond over ouderenhuisvesting zonder eenzaamheid. In aanloop hiernaar bezoeken we een aantal wooninitiatieven voor ouderen en geven we de bewoners het woord: hoe vinden zij het om er te wonen? En wat hebben zij te zeggen over eenzaamheid? In deel 1: Augustanahof.

Nieuwe bestemming voor de Augustanakerk

De Lutherse Diaconie bouwde in 2015 de voormalige Augustanakerk om tot zestien (sociale) huurwoningen en voilà: de Augustanahof was geboren. Dit is niet zomaar een nieuw woonproject, maar één onder het motto ‘mensen hebben mensen nodig’ en ‘omzien naar elkaar in hof en buurt’. Het gebouw is dan ook één geheel en bevat een aantal gemeenschappelijke ruimtes waar bewoners samen kunnen komen. Tien van de zestien woningen worden bewoond door ouderen, vijf door jongeren en één dient als gasthuis voor tijdelijke bewoners. Alle bewoners geven samen invulling aan het hofleven. Dit ‘nabuur’schap heeft als achterliggende gedachte dat de ouderen langer zelfstandig kunnen wonen en daagt jongeren uit om zich actief in te zetten en voor eigen buurt en hof.

Van ‘vossenhol’ naar ‘vossenpaleis’

Eén van de bewoners is de 77-jarige M. Zij woont sinds de opening van de Augustanahof in een appartement op de eerste verdieping. Hoewel ze vooraf lang twijfelde over haar keuze, is ze nu heel blij met haar nieuwe huis. Voorheen woonde ze op het Begijnhof in Amsterdam, maar het toenemende toerisme rondom het Spui begon haar tegen te staan. In Bos en Lommer “wonen tenminste echte mensen”. Daarbij is haar nieuwe appartement ruimer en lichter, waardoor het voor haar voelt alsof ze haar ‘vossenhol’ heeft ingeruild voor een ‘vossenpaleis’.

Haar favoriete plekje in huis is haar bureau, waar ze uitkijkt op de gezamenlijke stiltetuin van de Augustanahof. Rondom haar bureau heeft ze foto’s van al haar dierbaren uitgestald. Sommigen hiervan zijn al overleden, maar op deze manier kan ze zich toch nog iedere dag met hen omringen. Dit is dan ook de plek waar ze graag mediteert en boeken leest.

“Iedereen is ten diepste eenzaam”

M. geeft aan zich niet echt eenzaam te voelen, maar volgens haar is iedereen ten diepste eenzaam. Je moet deze existentiële eenzaamheid alleen omarmen. Mensen die zich ook emotioneel of sociaal eenzaam voelen, máken zichzelf eenzaam door een bepaalde houding aan te nemen of door bepaald gedrag. Zo zijn er in en rondom het Augustanahof bijvoorbeeld veel gezamenlijke momenten en worden er in de stad genoeg activiteiten georganiseerd die gevoelens van eenzaamheid zouden kunnen tegengaan. Als je daar dan niet aan deelneemt, dan is het ook je eigen probleem, vindt M.

Wo Menschen sind, da menchelt es

Ze is dan ook blij met het wonen in de Augustanahof: het gezamenlijke karakter van de Augustanahof draagt eraan bij dat zij zich verbonden voelt met haar omgeving en haar buren. En, zo stelt ze: “wo Menschen sind da menschelt es” (vrij vertaald: waar mensen zijn, daar menselt het).